Με αφορμή το Βαγγέλη Γιακουμάκη

Εδώ και ενάμιση μήνα η ιστορία του Βαγγέλη Γιακουμάκη έχει κινήσει το ενδιαφέρον σε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Η εξαφάνισή του, που αποκάλυψε την προσωπική του ιστορία και τον εκφοβισμό που συστηματικά τού ασκούνταν από τους συμφοιτητές του, προκάλεσε μια ευαισθητοποίηση και μια συλλογική ταύτιση χωρίς προηγούμενο. 

Ο συνεσταλμένος, εσωστρεφής νέος, που οι συνομήλικοί του αντιμετώπισαν τόσο σκληρά επειδή δεν ταίριαζε με τα ετεροκανονικά πρότυπα που εκείνοι είχαν στο μυαλό τους και τα είχαν διδαχτεί από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, κάτι θυμίζει σε όλους. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους τύπους μπούλινγκ που δέχτηκε ο νεαρός Βαγγέλης, το ζωντανό τζουκμπόξ, είναι από τα χαρακτηριστικότερα καψόνια που γίνονται στο στρατό για να εκπαιδευτούν οι νέοι, από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και έπειτα. Κλείνουν το θύμα σε μια ντουλάπα και πετώντας του κέρματα τού ζητάνε να τραγουδήσει "παραγγελιές", διαφορετικά δεν τον αφήνουν να βγει. Άλλα αντίστοιχα είναι όταν υποχρεώνουν το θύμα σε πολύ κρύες μέρες να πλυθεί με κρύο νερό, η διαπόμπευση μέσα στην ομάδα, το ξύπνημα μέσα στη νύχτα με φωνές ή  ξύλο, ή το στυγνό ξυλοφόρτωμα. Όλα γίνονται για την επιβεβαίωση: Επιβεβαίωση της ένταξης σε μια ισχυρή ομάδα, επιβεβαίωση της σεξουαλικότητας, επιβεβαίωση της προσωπικότητας.

 

Οι θύτες της τραγικής αυτής ιστορίας, όταν απειλήθηκαν, έτρεξαν να κάνουν αυτό που ήξεραν για να λύνουν τα προβλήματα που προέκυπταν, όταν δε μπορούσαν να τα λύσουν πλέον με το νταηλίκι: Μίλησαν με τον τοπικό βουλευτή και του ζήτησαν να παρέμβει για να μην αποβληθούν από τη σχολή τους, που εξέτασε το θέμα όταν η ιστορία έγινε γνωστή στη διοίκηση, αρκετό καιρό πριν από την εξαφάνιση του Βαγγέλη. Εδώ έχουμε ακόμα μια συλλογική ταύτιση. Η ελληνική κοινωνία κυριαρχείται από τη λογική της ανάθεσης, χρησιμοποιεί "τη δική της φωνή" του τοπικού βουλευτή για κάθε είδους μικρά ή μεγάλα θελήματα, από τη μεταγραφή από το πανεπιστήμιο, στο διορισμό στο δημόσιο, μέχρι ακόμα και την παρέμβαση στη δικαιοσύνη άμα χρειαστεί. Ο τοπικός βουλευτής είναι πάντα εκεί για να φροντίσει τους ψηφοφόρους του, σε ένα πάρε-δώσε που βολεύει και τους δύο.

Η ιστορία έγινε γνωστή από τα ΜΜΕ καθώς θεωρήθηκε ότι μπορεί να εξασφαλίσει μεγάλα ποσοστά τηλεθέασης, ενώ τα κανάλια καθημερινά πνίγουν άλλα περιστατικά παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που θεωρούνται αντιδημοφιλή. Οδήγησε επίσης πολιτικούς όπως ο Λοβέρδος, υπεύθυνος του μπούλινγκ που είχαν υποστεί οι οροθετικές γυναίκες, αλλά και τη ΧΑ, να εκδώσουν ανακοινώσεις καταδίκης του μπούλινγκ, προσπαθώντας να οικειοποιηθούν το κύμα διαμαρτυρίας αλλά και το αυθεντικό αίσθημα συγκίνησης.

 

Μετά την τραγική κατάληξη όμως, τι μένει;  Μένει η απώλεια της ζωής ενός νεαρού που απομονωμένος από τον κοινωνικό του περίγυρο προτίμησε να πεθάνει παρά να υπομένει άλλο το βασανιστήριο. Μένει και το γεγονός ότι σήμερα η βία, λεκτική και σωματική, είναι το πεδίο επικοινωνίας μιας ολόκληρης κοινωνίας, που τη θεωρεί ηθική και πρέπουσα, μια τιμωρία σε αυτούς που δε συνάδουν με τους υπόλοιπους και αποτελούν εν δυνάμει απειλή για την πνευματική και ψυχική τους υγεία. 

 

Μένει όμως και η αυθεντική αντίδραση του κόσμου που με αφορμή αυτή την ιστορία δείχνει ότι αυτό που θεωρούνταν φυσιολογικό δεν είναι απαραίτητα τέτοιο. Αυτή η αντίδραση είναι ευκαιρία για δράση. Δράση που θα απαιτήσει στράτευση, αλλά και υπομονή, γιατί η αλλαγή των συνειδήσεων παίρνει χρόνο και θέλει κόπο. Είναι όμως τώρα η ευκαιρία να δράσουμε όπου ο καθένας μπορεί, όλοι μαζί αλλά και ο καθένας ξεχωριστά, για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα. Γιατί ο θάνατος του Βαγγέλη Γιακουμάκη δεν πρέπει να πάει χαμένος.

Η λεμονιά

Εδώ πιο κάτω από το σπίτι έχει ανοίξει ένα από αυτά τα μαγαζιά που πρώτη φορά είδα στο Λονδίνο, που τα λέγανε 24/7. Πάντα τα επισκεπτόμουν, κυρίως γιατί είμαι τσαπατσούλης με το χρόνο και έβρισκα μια ευκαιρία να κάνω τα ψώνια που δε μπορούσα να κάνω την ημέρα. Χώρια που, όσο και να το σκεφτείς, τη νύχτα έχει μεγαλύτερη ησυχία, δε σε ενοχλεί κανείς, μπορείς ας πούμε να ψάξεις τα ράφια για να βρεις πού είναι το τσάι του βουνού, ή το απιονισμένο νερό.
Βγαίνοντας από το σπίτι στις 3 τη νύχτα στην Αθήνα, έχει και τα καλά του. Βλέπεις ας πούμε έναν κόσμο που δε μπορείς να δεις την ημέρα. Πάνω από το σπίτι μου, στη γωνία της πολυκατοικίας με το ζαχαροπλαστείο, υπάρχει ένα ζευγαράκι που μιλάει. Εκείνος μοιάζει να της παραπονιέται, αυτή είναι σκεφτική. Δεν είναι αγκαλιασμένοι, απλά μιλάνε. 
Στην άλλη γωνία είναι ένα από εκείνα τα μαγαζιά που πουλάνε έπιπλα για φοιτητές. Το καταλαβαίνεις όταν από την πρώτη ματιά που ρίχνεις διακρίνεις ευθέως την τιμή. Είναι εξαιρετικά χαμηλή, κι εγώ αναρωτιέμαι, αν με τέτοια χαμηλή τιμή κάποιο λάκκο έχει η φάβα. Αν δηλαδή το γυάλινο τραπέζι με τις τέσσερις καρέκλες που κάνει 170 ευρώ, έχει καμιά τρύπα στη μέση και θα σπάσει όταν κάποιος ακουμπήσει κάτι επάνω του. 
Κάποια στιγμή περνάει μια παρέα από τρία φανταχτερά κορίτσια που μιλάνε δυνατά και γελάνε. Μα είναι δυνατόν τόσος κόσμος να κυκλοφορεί τη νύχτα, στις 2 του Μαΐου, Δευτέρα του Πάσχα; Και μάλλον έχω ξεχάσει ότι το σπίτι μου είναι στη μέση μιας φοιτητούπολης, πολύβουης και πολύκοσμης. Οι άνθρωποι που τώρα τους βλέπω, είναι οι ίδιοι που κάθε μέρα τούς ακούω την ίδια ώρα να περπατούν στο δρόμο.
Φτάνω στο μαγαζί, η πωλήτρια με κοιτάει ξαφνιασμένη. Πληρώνω και δεν παίρνω σακούλα, έτσι κι αλλιώς μένω δυο στενά πιο πάνω. 
Στην επιστροφή αποφασίζω να γυρίσω από το δρόμο που έμενε ο συμμαθητής μου ο Ηλίας. Ο δρόμος ήταν ρέμα όταν ήμασταν μικροί, και από μέσα περνούσε ένα μικρό ρυάκι. Το παλιό σπίτι δόθηκε αντιπαροχή και σήμερα βρίσκεται στη θέση του μια πολύ άσχημη πολυκατοικία με πολλά διαμερίσματα. Το όνομα του Ηλία όμως δεν υπάρχει σε κανένα κουδούνι.
Κάθομαι για λίγο και ακούω τη σιγή. Η πολυκατοικία δεν έχει κανένα φως. Το μόνο που ακούγεται είναι το ράδιο από το δεύτερο όροφο της απέναντι πολυκατοικίας όπου κάποιος έχει αφήσει το παράθυρο ανοιχτό. 
Το σπίτι του Ηλία δεν τη γλίτωσε, τη γλίτωσε όμως αυτό που ήταν απέναντι και διαγώνια. Παρέμεινε έτσι που ήταν, δηλαδή ένα διώροφο, σε πείσμα των πολυκατοικιών δίπλα του και γύρω του, με κήπο και πέργκολα. Μάλιστα την πέργκολα δεν τη θυμόμουν ποτέ παρά το γεγονός ότι περνούσα πολύ συχνά από εκεί όταν έκανα παρέα με τον Ηλία. Πρέπει να είναι απόκτημα της πρόσφατης ανακαίνισης. Ο ένοικος αυτού του παλιού σπιτιού το σεβάστηκε. Δεν έκανε καμία αλλαγή εξωτερικά, άλλαξε απλώς τα παλιά κουφώματα με καινούργια από αλουμίνιο, άσπρα όπως και τα παλιά. Κράτησε ακόμα και τη λεμονιά στην αυλή.
Μια νύχτα ανοιξιάτικη με μια λεμονιά σε έναν κήπο στη μέση της πόλης με τα λεμόνια να μοσχομυρίζουν. Κάτι λεμόνια μεγάλα σα γκρέιπ φρουτ, αλλά κρέμονται έτοιμα να πέσουν. 
Δεν ήμουνα ποτέ καλός κλέφτης, μια φορά μόνο θυμάμαι που μπήκα σε ένα χωράφι να κλέψω ντομάτες και πέρασε ο δραγάτης και με είδε κι έφυγα τρέχοντας από τη ντροπή μου και άφησα και τις ντομάτες.
Όμως αυτή τη φορά δεν υπάρχει δραγάτης. Υπάρχει η ιεροτελεστία της πράξης την ώρα και τη στιγμή που πρέπει. Ίσως τελικά η λεμονιά να ήταν εκεί για να μπορέσει κάποια νύχτα κάποιος σαν εμένα να της κλέψει τους καρπούς της σε μιαν ανάκληση της εφηβείας του. 
Στο γυρισμό το ζευγαράκι είναι ακόμα εκεί, αλλά τώρα έχουν αγκαλιαστεί. Απέναντί τους είναι το σπίτι της θεατρίνας που τώρα έχει γίνει μουσείο. Κι εγώ που στην ποδιά μου έχω πέντε πανάκριβα λεμόνια.

Με αφορμή το σχόλιο Λαζόπουλου

Το σχόλιο του Λαζόπουλου για τους ανάπηρους έτυχε μια φορά να το βρω κι εγώ μπροστά μου. Ήταν πριν από πολλά χρόνια στην τάξη του τραγουδιού. Δασκάλα μου ήταν μια γηραιά κυρία. Αυτή η κυρία ήταν πολύ σκληρή σε διάφορα πράγματα, όχι πάντα σε αυτά που αφορούσαν τους μαθητές. 
Στην τάξη είχαμε ένα παιδί με μια εξαίσια φωνή τενόρου, από εκείνες τις βελούδινες φωνές που πολύ σπάνια βρίσκει κανείς, αλλά που είναι ευλογία να τις ακούς. Αυτό το παιδί δεν είχε καμία μουσική παιδεία και, επιπλέον, ήταν και από φτωχή οικογένεια της επαρχίας και προσπαθούσε μόνος του να τα βγάλει πέρα δουλεύοντας σε δουλειές δεξιά και αριστερά. Όσον αφορά το τραγούδι, τραγουδούσε καταπληκτικά δημοτικά τραγούδια, τόσο που, εμένα που δεν έχω καμία επαφή με το είδος αλλά και δεν είναι από τις μεγάλες μου αγάπες, να τον ακούω εκστατικός κάθε φορά που ιδιωτικά μας τραγουδούσε.
Το παιδί αυτό ήταν γκέι. Δεν ξέρω αν ο σεξουαλικός του προσανατολισμός ήταν από τους κύριους λόγους που τον είχαν κάνει ν' αφήσει την επαρχιακή πόλη που ζούσε και να έρθει στην Αθήνα να μείνει, αν και, εκείνη την εποχή ήταν πολύ συνηθισμένος ένας τέτοιος λόγος. Δεν το έλεγε ποτέ ανοιχτά, ούτε είχαμε κάνει ποτέ καμία συζήτηση επί του προκειμένου, έτσι κι αλλιώς κι εγώ τότε ήμουν κλεισμένος στο δικό μου το ντουλάπι και κοιτούσα παραέξω μόνο από το παραθυράκι, αλλά προσεκτικά για να μη φαίνομαι. Το ζήτημα όμως είναι ότι για τους άλλους, «φαινόταν». Δεν είναι ας πούμε ότι κουνιόταν πολύ, ή ότι μιλούσε με ψιλή φωνή, χαρακτηριστικά που, διαχρονικά, στη μάτσο ελληνική κοινωνία είναι από μόνα τους ικανά για να χαρακτηρίσουν το σεξουαλικό προσανατολισμό ενός άνδρα και να του βάλουν τη στάμπα της αδερφής, ή του αδερφίζοντος, ανεξάρτητα από το αν είναι ή όχι ομοφυλόφιλος. Αλλά σε μια κοινωνία όπου η υπόνοια και μόνο της ομοφυλοφιλίας σήμαινε τα μύρια κακά της μοίρας ενός άνδρα, μαζί και της οικογένειάς του, έφταναν μερικές απλές νύξεις, το γεγονός ότι δεν είχε ούτε είχε εμφανίζει ποτέ μια γυναίκα μαζί του ας πούμε.
Κάποια μέρα έγινε μια παρεξήγηση ανάμεσα στην «καλή» μας τη δασκάλα και το συμμαθητή μου. Δεν ήταν κάτι βίαιο, έγινε εκτός τάξης και κανείς από τους υπόλοιπους δεν ήταν κοντά. Μερικές μέρες έπειτα, ο συμμαθητής μου διέκοψε τα μαθήματα, με τη δικαιολογία ότι δε μπορούσε να ανταπεξέλθει στα δίδακτρα, τα οποία παρεμπιπτόντως ήταν όντως υψηλά. Όταν ερωτήθηκε η δασκάλα από εμάς τι έγινε και ο συμμαθητής μας σταμάτησε να έρχεται, απάντησε: «Όταν κάποιος είναι ανώμαλος αλλού, αυτό έχει επίπτωση και στην συμπεριφορά του!»...
Δε μπόρεσα να αρθρώσω κουβέντα ούτε μπορούσα να παραδεχτώ ότι το σχόλιο εκείνο με αφορούσε κι εμένα, αλλά εκείνη τη στιγμή η σκληρότητα εκείνη με συνέτριψε. 
Είδα το συμμαθητή μου εκείνο πολλά χρόνια αργότερα κατά τύχη μέσα σε ένα εστιατόριο μια μέρα, όπου δούλευε στην κουζίνα. Με δυσκολία τον αναγνώρισα. Είχε χάσει μερικά μαλλιά, τα μάτια του είχαν κάνει ρυτίδες, αλλά, και αυτό ήταν το αναγνωριστικό, είχε ακόμα εκείνη την υπέροχη χαρακτηριστική βελούδινη φωνή. Δεν του ανέφερα ποτέ εκείνο το περιστατικό, περισσότερο από ντροπή, για εκείνον και για μένα. Το θυμάμαι όμως ακόμα μετά από 25 χρόνια που έχουν περάσει, μαζί με τα συναισθήματα που το συνοδεύουν.

Ο σκύλος

Ήταν μια φορά ένας κύριος. Ζούσε σε μια πολυκατοικία σε ένα προάστιο της Αθήνας, ήταν παντρεμένος με παιδιά, η χαρακτηριστική περίπτωση αυτού που θα λέγαμε μεσαία τάξη. 
Ήταν λίγο μοναχικός, η κοινωνική του ζωή δεν ήταν αυτό που θα λέγαμε το πιο δυνατό του σημείο. Δεν ήταν ότι δεν του άρεσε να βρίσκεται με ανθρώπους, να μιλά, να γελά, ή απλώς να ακούει τον ήχο της φωνής τους. Αλλά να, μερικές φορές, εκεί μέσα στην οχλαγωγία του πλήθους τον έπιανε ένα συναίσθημα σα να πνίγεται, μια μεγάλη μοναξιά. Αποστασιοποιούνταν από τον περίγυρό του και έτρεχε να φύγει μακριά, να γλιτώσει. Κανείς δε μπορούσε να καταλάβει το γιατί, ούτε καν ο ίδιος. Επέστρεφε στο σπίτι ματαιωμένος και μόνος και τον έπιανε ένας θυμός και μια ζήλεια για τους άλλους, ακόμα και για τη γυναίκα του. 
Η αλήθεια είναι ότι αυτό το σημείο της προσωπικότητάς του ήταν το σημείο τριβής στη σχέση τους. Εκείνη ήταν μια απίστευτα κοινωνική και ανεξάρτητη γυναίκα που ζούσε μέσα από τη συναναστροφή της με άλλους. Τι φίλες, τι συναδέλφους στο γραφείο, τι συγγενείς μακρινούς και κοντινούς, όλους ήθελε να τους έχει γύρω της. Και να τα τραπέζια, από τα οποία ο άντρας της με διάφορες δικαιολογίες κατόρθωνε πάντοτε να λείπει, και να οι εκδρομές, που εκείνος ποτέ δεν ακολουθούσε αλλά πήγαινε στο τέλος να την πάρει και να επιστρέψουν στο σπίτι. 
Όπως ήταν φυσικό κάποια στιγμή άρχισαν οι καβγάδες. Εκείνη προσπαθούσε να τον τραβήξει έξω από το κουκούλι του, εκείνος προσπαθούσε να την τραβήξει μέσα. Οι καβγάδες, όσο περνούσε ο καιρός και τα χρόνια και τα παιδιά μεγάλωναν, έγιναν χειρότεροι και πιο βίαιοι. Ξεκινούσαν με φωνές και κατέληγαν με βρισίδια, πιάτα στο πάτωμα και μερικές φορές και με φυσική βία. Εκείνη, μια ανεξάρτητη γυναίκα, στην αρχή έκανε υπομονή. Δεν ήταν ότι δεν τον αγαπούσε, ούτε ότι δεν ήθελε να τον βοηθήσει, αλλά με τον καιρό εκείνος είχε χάσει κάθε τρυφερότητα, είχε γίνει ένας εγωιστής που την τράβαγε κάτω, στα δικά του σκοτάδια.
Μια μέρα εκείνη άνοιξε την πόρτα και έφυγε. Δεν είχε πού να πάει, αλλά έφυγε μακριά για να γλιτώσει από έναν τύρρανο που με τα χρόνια όλοι τον φοβόντουσαν. Από τις φωνές του κατά τη διάρκεια των καβγάδων είχε βγάλει το όνομα του αγροίκου στη γειτονιά. Οι άνθρωποι συζητούσαν πίσω από την πλάτη του και κάθε φορά που τον έβλεπαν στο δρόμο ή στις σκάλες της πολυκατοικίας τον απέφευγαν. Ακόμα και τα ίδια του τα παιδιά, έχοντας βιώσει από πρώτο χέρι τις συνέπειες της ενδοοικογενειακής βίας, απέφευγαν να του μιλήσουν κοιτώντας τον στα μάτια. 
Μια φορά, σε μια βόλτα με το γιο του, πέρασαν έξω από ένα σπίτι που είχε ένα σκύλο μεγάλο και πολύ τριχωτό. Το σκυλί μόλις αισθάνθηκε ανθρώπινη παρουσία άρχισε να γαβγίζει με λύσσα, όταν ακόμα ήταν μακριά. Το γάβγισμα έγινε πιο έντονο όσο πλησίαζαν. Ο γιος, παιδάκι γύρω στα δέκα, είχε τρομοκρατηθεί, έτσι κι αλλιώς οι πολύ μεγάλοι θόρυβοι πάντα τον τρόμαζαν, από τότε που μέσα στη νύχτα ξυπνούσε και άκουγε τον πατέρα του και τη μάνα του να μαλώνουν στο σπίτι.
Ο πατέρας όμως δεν τρόμαξε. Και προς μεγάλη έκπληξη του γιου πλησίασε το σκύλο που είχε λυσσάξει και άρχισε να του μιλάει δυνατά, σα να απευθυνόταν σε άνθρωπο. Όσο πιο πολύ γάβγιζε ο σκύλος, τόσο πιο δυνατά μίλαγε ο πατέρας. Μέχρι που κάποια στιγμή, ίσως από κούραση, ίσως από παραίτηση, ίσως επειδή κατάλαβε ότι ο άνθρωπος απέναντί του είναι το ίδιο μόνος όπως εκείνο, το σκυλί άρχισε να χαμηλώνει τον τόνο του γαβγίσματος. Ο πατέρας άρχισε να χαμογελάει και να μιλάει πιο γλυκά, μέχρι που κάποια στιγμή το σκυλί άρχισε να κουνάει την ουρά του. Και τότε συνέβη: Ο πατέρας πλησίασε το σκύλο και τον αγκάλιασε τόσο τρυφερά που κανείς δε θυμόταν να τον είχε δει έτσι. Έμειναν εκεί για ώρα αμίλητοι, σκύλος και άνθρωπος ένα κουβάρι, και ο γιος παραπέρα να κοιτάει.

Τα στερεότυπα και οι ιδεολογικές ισοπεδώσεις

Το να χρησιμοποιεί κάποιος το φύλο ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός ατόμου προκειμένου να μειώσει την αξιοπιστία του ή τη δύναμη των επιχειρημάτων του είναι απλώς σεξισμός. Και, βέβαια, η οποιαδήποτε αναπαραγωγή σεξιστικών προτύπων για να αντιπαρατεθεί κανείς με κάποιον άλλον, όχι μόνο αναπαράγει τις κυρίαρχες δομές εξουσίας του συστήματος όπως η πατριαρχία, αλλά αποτελεί και την πλέον ύπουλη πρακτική, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε πολιτικά θέματα. Καταλήγει δε, αντί να επιτύχει να μειώσει τα επιχειρήματα του αντιπάλου, να μειώνει τα επιχειρήματα αυτού που χρησιμοποιεί τη σεξιστική επίθεση για πολιτικούς λόγους.

Μια τέτοια περίπτωση παρουσιάστηκε τις τελευταίες ημέρες με την περίπτωση της Αφροδίτης Αλ Σάλεχ. Το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ μας έχει συνηθίσει σε επιθετικές και απαξιωτικές δηλώσεις το τελευταίο διάστημα. Μετά από κάθε τέτοια δήλωσή της, λοιπόν, όλο και κάποιος -για πλάκα, και καλά...- ανεβάζει στο Ίντερνετ τη γνωστή, γυμνή της φωτογράφιση, αφήνοντας υπονοούμενα περί της «ηθικής» της. Με το να παρουσιάζει κανείς μια γυμνή φωτογραφία κάποιου με τον οποίο έχει μια αντιπαράθεση για ένα άλλο θέμα και μάλιστα πολιτικό, με το να εστιάζει δηλαδή όχι στις πολιτικές απόψεις αλλά στη γυμνή σάρκα, είναι σαν να υπονοεί ότι μια γυναίκα που φωτογραφίζεται γυμνή δεν είναι δυνατόν να την πάρει κανείς στα σοβαρά, οπότε οι απόψεις της είναι εξ ορισμού απορριπτέες.

Ιστορικά, κάθε φορά που υπήρχε μια διεκδίκηση από το γυναικείο κίνημα για περισσότερη ελευθερία, δικαίωμα ψήφου, χειραφέτηση κ.λπ., η επίθεση που δέχονταν όχι μόνο οι γυναίκες που κινητοποιούνταν αλλά και όλες οι γυναίκες αδιακρίτως είχε να κάνει με το φύλο τους και την «ηθική» τους, την «ηθική» όπως ορίζεται από τη χριστιανική εκκλησία -προνομιακό διαχειριστή του πανίσχυρου ιδεολογικού εργαλείου της θρησκευτικής πίστης- προς όφελος της εκάστοτε εξουσίας και στόχευε μεταξύ άλλων στη ρίζα της ανθρώπινης ύπαρξης, που είναι το σώμα και η αυτοδιάθεσή του. Η διαιώνιση σεξιστικών προτύπων από αριστερούς ανθρώπους (που συχνά γίνεται με εξαιρετική ελαφρότητα) αποτελεί πολύ μεγάλη αντίφαση, η οποία υποβαθμίζει όχι μόνο την πολιτική ως σκέψη και πράξη, αλλά ακυρώνει θεμελιώδη απελευθερωτικά προτάγματα της Αριστεράς.

Η περίπτωση της Αφροδίτης Αλ Σάλεχ είναι η πιο πρόσφατη από μια σειρά τέτοιων παραδειγμάτων που μπορεί κανείς να αντλήσει από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι σεξιστικές επιθέσεις δεν είναι οι μόνες. Συχνά έχουμε ομοφοβικές επιθέσεις, όπως αυτή στον γνωστό τραγουδιστή Πέτρο Γαϊτάνο την επαύριο των δηλώσεών του για την υποστήριξη της Χ.Α. Εναντίον του σηκώθηκε ένα τεράστιο κύμα αντίδρασης, πολλά από τα σχόλια όμως, συχνά από αριστερούς ανθρώπους και χωρίς καμία αντίδραση από τους υπόλοιπους, δεν αφορούσαν τις φιλοφασιστικές του απόψεις, αλλά την εκτίμηση ότι είναι ομοφυλόφιλος.

Η χρησιμοποίηση σεξιστικών και ομοφοβικών αναφορών σε μια πολιτική αντιπαράθεση αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία. Σύμφωνα με αυτήν, οι γυναίκες και οι ομοφυλόφιλοι είναι πλάσματα αδύναμα στο σώμα και, κατ' επέκταση, στο πνεύμα και άρα ανάξια να συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο. Πρόκειται για σύνδεση που χρησιμοποιείται στις μέρες μας κατά συρροή και από το δεκανίκι του συστήματος που αποτελούν τα φασιστικά κόμματα. Αρκεί κανείς να θυμηθεί, σε αντιπαραβολή με την περίπτωση Γαϊτάνου, τον βουλευτή της Χρυσής Αυγής Ηλ. Παναγιώταρο έξω από το θέατρο Χυτήριο να αποκαλεί τους ηθοποιούς της παράστασης Corpus Cristi «γαμημένες αλβανικές κωλοτρυπίδες»...

Για την Αριστερά αποτελεί αξιακό ζήτημα να καταπολεμά αυτή τη ρητορική και την πρακτική και όχι να την αναπαράγει. Γιατί ουσιαστικά η αναπαραγωγή αυτή αποδυναμώνει το οποιοδήποτε αξιακό πλεονέκτημά της και οδηγεί στο λάθος συμπέρασμα ότι όλοι είναι ίδιοι. Στη συγκυρία που βρισκόμαστε, από την αδυναμία της Αριστεράς να πείσει για το ιδεολογικό της πλεονέκτημα, κερδισμένος θα βγει μόνο ο φασισμός.

Δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 24 Ιανουαρίου 2014

Ομοφυλοφιλία και Αριστερά στη σημερινή συγκυρία

Είναι γνωστό ότι κατά τη διάρκεια της παντοκρατορίας των ναζί στη Γερμανία, εκτός από τους Eβραίους στάλθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ανά την επικράτεια του Ράιχ όλες εκείνες οι κοινωνικές ομάδες που δεν εντάσσονταν στην ιδέα των ναζί περί του τέλειου ανθρώπου. Ψυχικά ασθενείς, Ρομά, ομοφυλόφιλοι ήταν κάποιες από τις ομάδες που εξοντώθηκαν. Περίπου 10.000 ομοφυλόφιλοι εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πολλοί περισσότεροι ταπεινώθηκαν, εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν, ή ευνουχίστηκαν. Ένας επιζών από τα ναζιστικά στρατόπεδα, ο LD Classen von Neudegg, έγραψε για αυτές του τις εμπειρίες. Ένα μικρό απόσπασμα: "Τρεις άνδρες προσπάθησαν να δραπετεύσουν μια νύχτα. Τους έπιασαν και όταν επέστρεψαν είχαν τη λέξη "schwull", που σημαίνει πούστης στα γερμανικά, γραμμένη πάνω στα ρούχα τους. Τους βάλανε σε μια γωνιά και τους μαστίγωσαν. Μετά τους υποχρέωσαν να χτυπάνε ένα ταμπούρλο και να φωνάζουν: "Ζήτω! Γυρίσαμε. Ζήτω!". Έπειτα τους κρέμασαν."

Ο Ερνστ Ρεμ, ο ηγέτης των Ταγμάτων Εφόδου του Χίτλερ, οδηγήθηκε στο θάνατο το 1932, στη "νύχτα των μεγάλων μαχαιριών", με την κατηγορία ότι ήταν ομοφυλόφιλος και διατηρούσε σχέση με τον οδηγό του με τον οποίο τον έπιασαν στο κρεβάτι. Με αυτόν τον τρόπο ο Χίτλερ ξεκαθάρισε το τοπίο από αυτούς που θεωρούσε εσωτερικούς του αντιπάλους για την εξουσία όπως ο Ρεμ. Σύμφωνα με τον Κλάους Μαν, γιο του νομπελίστα συγγραφέα του Θανάτου στη Βενετία Τόμας Μαν, ακτιβιστή και ομοφυλόφιλου, στο βιβλίο του "Ομοφυλοφιλία και Φασισμός": "Εκείνο που έκανε τον Ρεμ πραγματικά αηδιαστικό δεν ήταν αυτό που του καταμαρτυρούσαν πρώτα ο Αριστερός τύπος και αργότερα ο Χίτλερ, αλλά το γεγονός ότι επρόκειτο για ένα κυνικό, χοντροκομμένο καθίκι, όπως όλοι οι αρχηγοί των ναζί" Δηλαδή ο Αριστερός Τύπος καταμαρτυρούσε στον Ρεμ το γεγονός της ομοφυλοφιλίας του, πράγμα για το οποίο ο ίδιος αργότερα θανατώθηκε από τον ίδιο τον αρχηγό του, πράγμα συνηθισμένο για την εποχή μια και είναι γνωστός ο διαγκωνισμός μεταξύ Σοβιετικών και Ναζί  που ξεκίνησε από την επιθετική τακτική των δεύτερων που κατηγορούσαν τους Σοβιετικούς για το ότι είχαν αποποινικοποιήσει την ομοφυλοφιλία. Και οι Σοβιετικοί ανταπαντούσαν με το ότι, πράγμα που υιοθετήθηκε ως επιχείρημα από όλη την αριστερά για δεκαετίες, οι Ναζί ήταν κρυφά ομοφυλόφιλοι. Αποτέλεσμα ήταν η επαναποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας στη Σοβιετική Ένωση με το άρθρο 121 του ΠΚ που η ισχύς του διήρκεσε μέχρι το 1991. 

Σήμερα, η ιστορία του Μεσοπολέμου και της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης φαίνεται να επαναλαμβάνεται στη χώρα μας. Με ένα καθαρά ναζιστικό κόμμα στη βουλή, που δεν έκρυψε ποτέ την πρόθεσή του να ακολουθήσει τα χνάρια του Φύρερ, ακόμα και ο αρχηγός του στο κρυφό του καταστατικό ονομαζόταν με αυτό το όνομα από τα μέλη, και με ένα δεύτερο κόμμα με ενσωματωμένα ακροδεξιά στοιχεία, που βρίσκεται στην κυβέρνηση, κάθε συζήτηση για κοινωνικά δικαιώματα και ελευθερίες μοιάζει να βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου. Το ΠΑΣΟΚ και η Δημοκρατική Αριστερά, περισσότερο η δεύτερη, μοιάζουν να ψελλίζουν κάποια ψήγματα αντίδρασης, περισσότερο για τα προσχήματα μια και τρέμουν την πιθανότητα να δημιουργηθεί κυβερνητικό πρόβλημα και να πάμε σε εκλογές καθόλου ευχάριστες για αυτούς και τα ποσοστά τους, ενώ οι Ανεξάρτητοι Έλληνες θα μπορούσαμε να πούμε ότι στο δικαιωματικό κομμάτι περισσότερο συντάσσονται με τη ΝΔ.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα από την ομοφοβική δράση της ΧΑ στο τελευταίο διάστημα έχουμε τις ομοφοβικές επιθέσεις που έγιναν πέρυσι στους δρόμους της Αθήνας, την επίθεση που δέχτηκε ο πρώην βουλευτής του Σουηδικού κοινοβουλίου ελληνικής καταγωγής Σταφυλίδης, την ώρα που επέστρεφε στο ξενοδοχείο του μια νύχτα στο Γκάζι, αλλά και τις δηλώσεις των βουλευτών του ναζιστικού κόμματος από το βήμα του κοινοβουλίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι δηλώσεις του Παναγιώταρου που αποκάλεσε τον Γκίντο Βεστερβέλε, πρώην υπουργό εξωτερικών της Γερμανίας και ανοιχτά ομοφυλόφιλο, "κυρία Βεστερβέλε", (πράγμα που διέφυγε της προσοχής του Γ. Δραγασάκη που ήταν εκείνη τη στιγμή προεδρεύων και δεν του έκανε παρατήρηση), τις δηλώσεις του Παππά για το ΣΥΡΙΖΑ ότι είναι το κόμμα των γκέι παρέιντ στη συζήτηση για την άρση της ασυλίας του Πέτρου Τατσόπουλου, αλλά και τις δηλώσεις πάλι του Παναγιώταρου μπροστά από το Θέατρο Χυτήριο που παρουσίαζε την παράσταση Corpus Cristi, όπου αποκάλεσε τους ηθοποιούς "γαμημένες Αλβανικές κωλοτρυπίδες" και μάλιστα σε τηλεοπτική κάλυψη.

  

Κάπου εκεί ερχόμαστε σήμερα στο ρόλο της Αριστεράς: Όσον αφορά το ΚΚΕ, είναι απόλυτη η άρνησή του να δει το κίνημα υπέρ της χειραφέτησης των ατόμων ΛΟΑΤ, ή αλλιώς lgbt, σαν ένα κίνημα κοινωνικής διεκδίκησης, ισάξιο του κινήματος για τα δικαιώματα των μεταναστών, των αντιρρησιών συνείδησης, των Ρομά, των ΑΜΕΑ, ή του εργατικού κινήματος. Μετά από χρόνια όπου οι ομοφυλόφιλοι αντιμετωπίζονταν σαν άτομα με κάποια αναπηρία και εξοβελίζονταν από τις οργανώσεις του ΚΚΕ, είτε ευθέως, είτε με κάποιο άλλο πρόσχημα, όπως τη μη συμμόρφωσή τους προς την πολιτική του κόμματος, και ενδεχομένως κάποιοι ονομάζονταν και πράκτορες του ταξικού εχθρού, το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει αλλάξει τη θέση του από τη συλλήβδην απόρριψη, σε μια ελαφράς μορφής απόρριψη, αλλά πάντως απόρριψη. Ο βουλευτής του κόμματος Θανάσης Παφίλης έχει πει σχετικά με το γάμο ομοφύλων: “Δεν συμφωνούμε. Καθένας μπορεί να έχει την ιδιαιτερότητά του, αυτό δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο κοινωνικό σήμερα και δημόσιας συζήτησης, πολύ περισσότερο που έμμεσα προωθείται κιόλας. Μπροστά στη γενική κατρακύλα το μοντέλο του ανθρώπου που προωθείται μέσα σε ένα άγριο και βάρβαρο σύστημα. Είμαστε αντίθετοι – το ξαναλέω απ’ την αρχή – και πολύ περισσότερο με τις δήθεν προοδευτικές απόψεις περί υιοθεσιών κτλ.”¹

Και ερχόμαστε στο ΣΥΡΙΖΑ: Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εδώ και χρόνια είναι το μόνο κοινοβουλευτικό κόμμα το οποίο στηρίζει τις διεκδικήσεις των αιτημάτων του ΛΟΑΤ κινήματος. Στο ερωτηματολόγιο της ΟΛΚΕ, το οποίο στέλνεται κάθε φορά πριν από τις εκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ απαντά εμπεριστατωμένα και με μεγάλη ακρίβεια όσον αφορά τις διεκδικήσεις. Ωστόσο το πράγμα χωλαίνει όταν φτάνουμε στο σημείο όπου πρέπει να αναληφθούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Κάποιοι στο ΣΥΡΙΖΑ, ίσως πολλοί, αισθάνονται αμήχανα να βγουν και να υποστηρίξουν δημόσια τις διεκδικήσεις των ΛΟΑΤ. Και κάπου εκεί αρχίζουν τα προβλήματα. Το προηγούμενο διάστημα είχαμε μια σειρά από ατυχείς δηλώσεις βουλευτών και στελεχών. Σταχυολογώ εδώ τις δηλώσεις Παπαδημούλη (στην απάντησή του στη Ντόρα Μπακογιάννη τηλεοπτικά ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πολιτεύεται κωλομπαρίστικα της είπε ότι μας λέτε πολιτικά ανώμαλους ταυτίζοντας μια σεξουαλική "ανωμαλία" με μια πολιτική "ανωμαλία"), τις δηλώσεις του Πάνου Σκουρλέτη περί τρανς Αριστεράς, και βέβαια τις περίφημες δηλώσεις του Πέτρου Τατσόπουλου, οι οποίες έγιναν πέρυσι τον Οκτώβριο και για τις οποίες πολύς λόγος έγινε.

Μπορεί κανείς λοιπόν να δει ότι στο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει ένα έλλειμμα γνώσης. Υπάρχει μια ομάδα που ασχολείται συστηματικά με τα ζητήματα ΛΟΑΤ, αλλά αυτή δε βρίσκεται σε επικοινωνία με το υπόλοιπο κόμμα, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να ενημερώσει τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος. 

Όμως σήμερα η ΧΑ προσπαθεί με ύπουλο αλλά και τραμπούκικο τρόπο να περάσει το μισαλλόδοξο λόγο της στο δημόσιο διάλογο. Προσπαθεί, στο πρότυπο των Ναζί να νικήσει πρώτα στο πεδίο των ιδεών. Και σωστά: Η ιδεολογική ηγεμονία είναι αυτή που προηγείται της πολιτικής ηγεμονίας. Και η ιδεολογική ηγεμονία είναι αυτή που αλλάζει πιο δύσκολα. Ας αναλογιστεί ο καθένας τις ιδεοληψίες που κουβαλάει ο ίδιος και είναι ενδεχομένως συμπεράσματα που έχει βιώσει. Αυτά μεταφέρονται πολλές φορές από γενιά σε γενιά και διαμορφώνουν την άποψή μας για τον κόσμο αλλά σε ένα μεγάλο μέρος και την πολιτική μας ταυτότητα. Για να καταφέρει να ηγεμονεύσει η ΧΑ απευθύνεται στο θυμικό του πολιτικού ακροατηρίου και κυρίως στο φόβο. Φόβος γι αυτό που έρχεται, φόβος γι αυτούς που θέλουν να αλλάξουν τα πράγματα, φόβος για το διαφορετικό. Σε αυτό το σημείο η Αριστερά πολλές φορές απαντάει φοβισμένα και αυτή. Σκεφτόμενη το πολιτικό κόστος οδηγεί πολλές φορές σε αμφιβολίες για τις προθέσεις της το πολιτικό ακροατήριο. 

Όμως στο σημείο που έχουμε φτάσει ως κοινωνία είναι απαραίτητο τα πράγματα να ειπωθούν με το όνομά τους. Στο κομμάτι των ΛΟΑΤ για παράδειγμα δεν είναι αρκετό κανείς να υποστηρίζει με δήλωσή του ότι ο ίδιος δεν είναι ομοφοβικός, μια και αυτό κανέναν δεν ενδιαφέρει γιατί οι πολιτικοί ψηφίζονται για να παράγουν πολιτική πρόταση και όχι για τα ιδιωτικά τους συναισθήματα. Πρέπει λοιπόν να αναληφθούν πρωτοβουλίες σε διάφορα επίπεδα και κυρίως στο επίπεδο της κοινωνίας. Η ενημέρωση για ζητήματα ΛΟΑΤ πρέπει να γίνει πολιτική προτεραιότητα και στόχος της Αριστεράς στο πλαίσιο του εκδημοκρατισμού της κοινωνίας. Ενημέρωση για τους δημόσιους υπαλλήλους, τους επαγγελματίες υγείας, τα σώματα ασφαλείας. Αλλά και ενημέρωση για ζητήματα ΛΟΑΤ για όλα τα στελέχη και μέλη της. Αν η Αριστερά δεν αρχίσει από το εσωτερικό της αυτή τη διαδικασία δε θα πείσει κανέναν ότι εννοεί αυτά που ευαγγελίζεται. Ένα άλλο θέμα είναι η δημιουργία ενός αντιφασιστικού μετώπου όπου πάλι τα ζητήματα ΛΟΑΤ θα μπουν στο προσκήνιο σαν μια από τις πολιτικές προτεραιότητες.

Στη σημερινή συγκυρία τα ζητήματα ΛΟΑΤ είναι ένα εμβληματικό πεδίο των κοινωνικών κινημάτων για ελευθερία και δημοκρατία. Και ακριβώς γι αυτό πρέπει να γίνουν και ένα εμβληματικό πεδίο άσκησης πολιτικής με την Αριστερά να κατέχει την πρωτοβουλία.

Η χορωδία της ΕΡΤ

Υπήρξα μέλος της χορωδίας της ΕΡΤ από το 1995 μέχρι το 2001. Προερχόμενος από εντελώς διαφορετικό χώρο, αφού είχα σπουδάσει σε μια προγενέστερη ζωή μαθηματικά και έκανα μια εντελώς τρελή αλλαγή καριέρας στρεφόμενος προς το λυρικό τραγούδι περίπου ένα με δύο χρόνια πριν να γίνω μέλος της χορωδίας, για μένα ήταν μια χρυσή ευκαιρία να ζήσω το όνειρό μου και να γίνω επαγγελματίας μουσικός. Και όταν λέω να γίνω μουσικός το εννοώ, γιατί δεν ξέρω τι άποψη έχει ο πολύς κόσμος για το πότε και το πώς γίνεται κάποιος μουσικός, ωστόσο σίγουρα δε γίνεται κανείς μόνο με τη φοίτησή του στα ελληνικά ωδεία (για ακαδημίες και πανεπιστήμια δεν το συζητώ, αυτά στην Ελλάδα είναι μακρινά όνειρα).
Αυτά τα έξι χρόνια στη χορωδία έμαθα πραγματικά καταπληκτικά πράγματα. Πέρα από το να τοποθετώ τη φωνή μου και να συμμετέχω σε ένα φωνητικό σύνολο υψηλών απαιτήσεων, η επαφή μου με τα αριστουργήματα της μουσικής τα οποία ερμηνεύσαμε μέσα σε αυτό το διάστημα με διαμόρφωσε σαν άνθρωπο. Κάτω από την καθοδήγηση του ιστορικού μαέστρου της χορωδίας Αντώνη Κοντογεωργίου ερμηνεύσαμε ανάμεσα σε άλλα την Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν, το Γερμανικό Ρέκβιεμ του Μπραμς, τα Ρέκβιεμ του Μότσαρτ και του Βέρντι, τα Στάμπατ Μάτερ του Ντβόρζακ και του Ροσίνι, το Χριστουγεννιάτικο Ορατόριο του Μπαχ, τη Δημιουργία του Χάιντν, και τις όπερες Κάρμεν του Μπιζέ, Ελένη του Θάνου Μικρούτσικου, και Ορφέο του Μοντεβέρντι.
Θυμάμαι το πόσο με παρηγόρησε το Γερμανικό Ρέκβιεμ του Μπραμς. Το μελετούσαμε έναν ολόκληρο χειμώνα και ήταν ο χειμώνας μετά το θάνατο του πατέρα μου. Εκείνος ο θάνατος με είχε συγκλονίσει, όσο και αν δεν ήθελα τότε να το παραδεχτώ. Η σχέση με τον πατέρα μου ήταν δύσκολη, έφυγε χωρίς να καταφέρω να του πω πολλά πράγματα που ήθελα και αυτό με έκανε εκείνο το διάστημα των μηνών μετά το θάνατό του να βλέπω συνεχώς εφιάλτες. Δε μπορούσα να δεχτώ τη θνητότητα. Στο Γερμανικό Ρέκβιεμ υπάρχει ένα κομμάτι, που όχι τυχαία ο Μπραμς το έχει δώσει να το τραγουδήσει μια φωνή σοπράνο, φωνή γυναικεία. Η λέξη που κυριαρχεί σε αυτό το κομμάτι είναι η λέξη trösten, που σημαίνει παρηγορώ. Ο συνθέτης την τονίζει μέσα από τη μελωδική γραμμή με τέτοιο τρόπο ώστε να της δώσει τη δέουσα σημασία. Και η φωνή είναι γυναικεία γιατί η γυναίκα είναι αυτή που συνήθως στη δυτική κουλτούρα είναι που παρηγορεί, συνήθως στη γυναίκα προσφεύγει κανείς για λίγη τρυφερότητα. Το κομμάτι μπορείτε να το ακούσετε εδώ.
Όταν μπήκα η χορωδία αριθμούσε περίπου 60 μέλη και ήταν μία από τις δύο επαγγελματικές χορωδίες στην Ελλάδα. Παλαιότερα από το 1995 αριθμούσε ακόμα περισσότερα. Αυτός ο αριθμός δεν είναι μεγάλος, αν σκεφτεί κανείς ότι για το Ρέκβιεμ του Βέρντι ή την Ενάτη του Μπετόβεν χρειάζονται περίπου 200 χορωδοί. Πάντοτε η χορωδία της ΕΡΤ όταν ήταν να τραγουδήσει έργα που χρειάζονταν μεγάλο πλήθος συνέπραττε με άλλες χορωδίες για να συμπληρωθεί ο αριθμός. Την ημέρα που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανακοίνωσε το κλείσιμο της ΕΡΤ και την απόλυση των εργαζομένων και το ενταφίασμα των μουσικών συνόλων, δύο ορχηστρών και της χορωδίας, η χορωδία αριθμούσε 38 μέλη. Μέσα λοιπόν σε όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν, οι διοικήσεις και οι κυβερνήσεις είχαν απαξιώσει τη χορωδία σε τέτοιο βαθμό, που ήταν σχεδόν αδύνατον να εκτελέσει έργα του ρομαντισμού που χρειάζονται μεγάλο πλήθος, άρα την είχαν μετατρέψει σε ένα σύνολο δωματίου.
Το εργασιακό καθεστώς ήταν ένα άλλο μεγάλο μαχαίρι στο λαιμό. Η χορωδία, από την ίδρυσή της το 1977 από το Μάνο Χατζιδάκι σαν Χορωδία του Τρίτου Προγράμματος, δούλευε με μπλοκ παροχής υπηρεσιών. Οι συμβάσεις το διάστημα που ήμουν εγώ μέλος ήταν τρίμηνες διαρκώς ανανεούμενες και ο μισθός ήταν ένας, λίγο παραπάνω από το βασικό μισθό. Δεν αναγνωριζόταν προϋπηρεσία, δεν υπήρχαν δώρα Πάσχα, Χριστουγέννων και επίδομα αδείας και επιπλέον τον Αύγουστο αναγκαστικά η χορωδία δε δούλευε και επομένως δεν πληρωνόταν μισθός! Δηλαδή οι επαγγελματίες χορωδοί θα έπρεπε να κάνουν μια άλλη δουλειά τον Αύγουστο για να τα φέρουν βόλτα. Αυτό μετέτρεπε τη δουλειά στη χορωδία σε μια δουλειά που στην καλύτερη περίπτωση δε μπορούσε να είναι για πάντα. Με δεδομένη την εργασιακή ανασφάλεια και το γεγονός της κάκιστης πληρωμής ήταν σχεδόν αδύνατον να ζήσει κανείς αξιοπρεπώς με ένα καλό επίπεδο διαβίωσης γι αυτό και οι χορωδοί έκαναν και άλλη δουλειά. Άλλος δίδασκε τραγούδι σε Ωδείο τα απογεύματα, άλλος δίδασκε πιάνο, κάποιος δούλευε σε μπαρ, μέχρι και συνάδελφο ο οποίος ήταν αρχιτέκτονας με δικό του γραφείο είχαμε!
Και όμως, μέσα από αυτό το καθεστώς υπήρξαν άνθρωποι με όνειρα που κατάφεραν να τα στεγάσουν κάτω από την ομπρέλα της ΕΡΤ. Το ένα και μοναδικό όνειρο που επισκίαζε όλα τα άλλα και γινόταν πραγματικότητα ήταν η επαγγελματική ενασχόληση με τη μουσική. Υπήρξαν συνάδελφοι που άφησαν τα σπίτια τους στην επαρχία και παιδιά έφηβα ακόμα ήρθαν στην Αθήνα για να συμμετέχουν στη χορωδία και μαζί με αυτό να καταφέρουν να σπουδάσουν με διακεκριμένους μουσικούς σε ένα αθηναϊκό ωδείο. Μέσα σε αυτά τα χρόνια, σπούδασαν, μεγάλωσαν, ερωτεύτηκαν, παντρεύτηκαν, έκαναν παιδιά, και κάποιοι έφυγαν στο εξωτερικό για περαιτέρω σπουδές στο τραγούδι, ή στη μουσική γενικότερα, και κάποιοι, όχι λίγοι ή ασήμαντοι, έκαναν μεγάλες καριέρες στην όπερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα τα περισσότερα ονόματα που τραγουδούν στη Λυρική Σκηνή, αλλά και οι περισσότεροι Έλληνες που κάνουν καριέρα στα Λυρικά Θέατρα της Ευρώπης και αλλού, έχουν περάσει τουλάχιστον ένα μικρό διάστημα από τη χορωδία της ΕΡΤ.
Η χορωδία πέρα από το να κάνει συναυλίες σε διάφορες αίθουσες συναυλιών είχε και ένα έργο καθαρά φιλανθρωπικό αλλά και παιδευτικό. Ουκ ολίγες φορές τραγουδήσαμε, τα χρόνια που εγώ ήμουν μέλος, σε χώρους που βρίσκονται άνθρωποι που καμμία επαφή δεν είχαν με τη μουσική πριν από εμάς. Εφόσον δεν έρχονταν, ή δε μπορούσαν να έρθουν αυτοί σε εμάς, πηγαίναμε εμείς σε αυτούς. Το γραφείο μου κοσμεί μια φωτογραφία από τον προαύλειο χώρο του Ψυχιατρείου Αθηνών στο Δαφνί, όπου κάποια στιγμή δώσαμε μια συναυλία για τους τρόφιμους και αυτό που εισπράξαμε ήταν συγκινητικό: Ακόμα θυμάμαι τη σφιχτή αγκαλιά μιας γυναίκας τρόφιμου του ψυχιατρείου σαν ευχαριστήριο. Θα μου πείτε έφτανε αυτό; Θα σας απαντήσω ότι ακόμα θυμάμαι το πώς ένιωσα εκείνη τη στιγμή. Όλη η ανθρώπινη χαρά της επικοινωνίας που μας έφερε πιο κοντά, εμάς που κάναμε απλά τη δουλειά μας, με τους άλλους που δεν είχαν τη δυνατότητα να μας γνωρίσουν πριν από αυτό. Ενώ για παράδειγμα δε θυμάμαι το συναίσθημα που ένιωθα όταν αγόρασα κάτι ακριβό, που εκείνη τη στιγμή μου έδωσε μια στιγμιαία χαρά, όμως η θύμηση αυτής της χαράς εξατμίστηκε στα χρόνια που πέρασαν.
Επίσης κάναμε συναυλίες για το ραδιόφωνο που είχαν τη μορφή ανοικτής πρόβας. Σε συνεργασία με το Τρίτο Πρόγραμμα, το ξαδελφάκι των Μουσικών Συνόλων, μια φορά την εβδομάδα κάναμε μια ανοικτή πρόβα ένα κομμάτι με το μαέστρο μας να επεξηγεί εκπληκτικά τον τρόπο που έπρεπε να τραγουδήσουμε. Αυτές οι ανοικτές πρόβες υπήρξαν μεγάλο σχολείο για όλους αυτούς που θέλησαν μετά να γίνουν επαγγελματίες μουσικοί ή διευθυντές ορχήστρας. Ακόμα, πολλές φορές έρχονταν μερικά πρωινά στο στούντιο που κάναμε πρόβα, διάφορα σχολεία και παρακολουθούσαν για λίγο. Τα παιδάκια έμεναν πολλές φορές με το στόμα ανοιχτό, όσο πιο μικρά ήταν τόσο πιο μεγάλο ήταν το στόμα που άνοιγαν!
Και βέβαια ήταν οι πολλές μας συναυλίες στην επαρχία. Έξι ολόκληρα χρόνια στη χορωδία γυρίσαμε ολόκληρη την Ελλάδα. Χίος, Θεσσαλονίκη, Ορεστειάδα, Δράμα, Σέρρες, Ιωάννινα, Λαμία, Τρίπολη, Κεφαλλονιά, Ζάκυνθος, Άνδρος είναι μερικά μόνο από τα μέρη της Ελλάδας που επισκεφτήκαμε. Όσον αφορά δε το εξωτερικό, πήγαμε στη Γαλλία, στην Ιταλία, στη Γερμανία, ενώ αργότερα η χορωδία πήγε στην Κίνα, στην Αμερική και στον Καναδά. Ο αριθμός των ετήσιων συναυλιών υπερέβαινε τις 50, και κυμαινόταν περίπου στις 60 με 70 κατά μέσο όρο.
Το κλείσιμο των μουσικών συνόλων της ΕΡΤ αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό για τα μουσικά πράγματα της Ελλάδας. Η χώρα μας είχε πάντα μια προβληματική σχέση με τη μουσική και οι λίγες υποδομές που υπήρχαν σαν τα μουσικά σύνολα της ΕΡΤ, ήταν πραγματικά πολύτιμες. Το κενό που μένει θα φαίνεται μεγαλύτερο όσο περνάει ο καιρός, κάτι σαν σχολείο που κλείνει σε μια πολιτεία γεμάτη κόσμο που διψάει για να μάθει και να αισθανθεί. Είναι ένα κενό κάπου εκεί αριστερά, κάτω από το στήθος.

Φασισμός

Το τελευταίο διάστημα είχαμε ένα κύμα ρατσιστικών επιθέσεων από την πλευρά της Χρυσής Αυγής. Το νεοναζιστικό κόμμα, ενθαρυμμένο από τη δυναμική που του δίνει η συγκυρία, αλλά και από την πολιτική κάλυψη που του παρέχουν κυρίαρχοι κύκλοι της δημοσιογραφίας, οργανωμένα εξαπέλυσε μέσα στο καλοκαίρι μια σειρά επιθέσεων με στόχο τους μετανάστες αλλά και τους ομοφυλόφιλους με σκοπό καταρχήν να τρομοκρατήσει τον πληθυσμό, αλλά ταυτόχρονα και να κάνει αισθητή την παρουσία του στην κοινωνία, με τη συνεργασία βέβαια των ΜΜΕ που πρόβαλαν κατά κόρο τη δράση τους.

Το κόμμα της ΧΑ έχει τις ιδεολογικές του ρίζες στο ναζιστικό κόμμα της Γερμανίας του 1930 και στελέχη του έχουν ταχτεί ανοιχτά υπέρ του Χίτλερ και των ιδεών του. Μάλιστα με τη δράση τους το τελευταίο διάστημα αποδεικνύουν ότι αντιγράφουν τις πρακτικές των Ναζί. Επομένως ήταν απολύτως αναμενόμενο ότι κάποια στιγμή θα στρεφόντουσαν και εναντίον των ομοφυλοφίλων σαν μια ομάδα που βρίσκεται έξω από το φυσιολογικό και άρα πρέπει να περιθωριοποιηθεί ή ακόμα και να εξαφανιστεί για το καλό της κοινωνίας. Είχαμε λοιπόν, παράλληλα με τις επιθέσεις στους μετανάστες, τις πρώτες ομοφοβικές επιθέσεις που έγιναν στους δρόμους της Αθήνας με μία από αυτές, την πιο οργανωμένη, στις 22 Αυγούστου τη νύχτα στο Ζάππειο από μια ομάδα Χρυσαυγιτών που επιτέθηκε εναντίον του κόσμου που βρισκόταν εκείνη τη στιγμή στο πάρκο, μια και είναι γνωστό ότι το Ζάππειο παραδοσιακά είναι ένας χώρος όπου συναντιούνται άνδρες κυρίως τη νύχτα για εξεύρεση ερωτικού συντρόφου. Αυτή η επίθεση κατέληξε σε μαχαίρωμα ενός μετανάστη που βρισκόταν εκείνη την ώρα στο πάρκο με αποτέλεσμα τη μεταφορά του στο νοσοκομείο. Υπήρξαν ακόμα δύο ομοφοβικές επιθέσεις στη μέση του δρόμου τη νύχτα τις επόμενες μέρες, ωστόσο αυτές δε μπορούν να χρεωθούν στη φασιστική οργάνωση της ΧΑ μια και οι δράστες κανένα διακριτικό δεν είχαν επάνω τους που να τους ταυτίζει με τη ΧΑ.

Φαίνεται λοιπόν ότι η ΧΑ ακολουθεί ένα οργανωμένο πλάνο επίθεσης στα αδύνατα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, αρχίζοντας από τους μετανάστες και συνεχίζοντας με τους ομοφυλόφιλους. Να αναφέρουμε και μερικές επιθέσεις που έχουν αρχίσει να δέχονται στη Θράκη μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας με πιο πρόσφατη την επίθεση εναντίον του Μηλιατζήμ Τζεμαλή. Πάντοτε λοιπόν η μεθοδολογία της ΧΑ είναι η ίδια: Επίθεση εναντίον ενός ατόμου ή μιας μικρής ομάδας μελών που ανήκουν σε μια μειονότητα και αποτελούν, σύμφωνα με τη γνώμη τους απειλή εναντίον του "υγειούς" πλειοψηφικού κομματιού της κοινωνίας. Η επίθεση γίνεται από ένα πλήθος ατόμων, πάντα μεγαλύτερο από την ομάδα στην οποία επιτίθεται για να μη φάνε και ξύλο, που συνήθως έχουν έναν καθοδηγητή, κάποιον που φυλάει τσίλιες και είναι σε εγρήγορση για να ειδοποιήσει αν καμμία περίεργη κίνηση συμβεί στη γύρω περιοχή, για παράδειγμα αν σκάσει μύτη η αστυνομία. Τότε η επίθεση λήγει και οι επιτιθέμενοι, πολύ νεαρά αγόρια και κορίτσια στην πλειοψηφία τους, τρέπονται σε άτακτη φυγή.

Το πολιτικό σύστημα έχει δείξει αξιοσημείωτη ανοχή σε αυτές τις επιθέσεις μαχαιροβγαλτών οπαδών ενός κοινοβουλευτικού πολιτικού κόμματος. Μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει διωχθεί, και σε μερικές περιπτώσεις που αυτό έχει συμβεί, είχαμε τραγελαφικά αποτελέσματα από την απόφαση της δικαιοσύνης, όπως στη Βέροια όπου τελικά καταδικάστηκε το θύμα ενώ αθωώθηκαν οι φυσικοί αυτουργοί της επίθεσης! Και αυτό είναι απολύτως φυσικό μια και με τη στάση του αυτή το πολιτικό σύστημα παίζει το τελευταίο του χαρτί διατήρησης της εξουσίας που δεν μπορεί κατά πώς φαίνεται από τις πολιτικές εξελίξεις να διατηρήσει με άλλα, νόμιμα, μέσα.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένος με τα μέτρα που παίρνουν συνεχώς για την υποτιθέμενη δημοσιονομική εξυγίανση, οδηγούν τα πράγματα στο αντίθετο μονοπάτι από αυτό που υποτίθεται ότι προσπαθούν να τα οδηγήσουν. Το κράτος μειώνει τη ρευστότητα στην αγορά μέσα από την υπέρογκη φορολογία των πολιτών και την περικοπή μισθών και συντάξεων με αποτέλεσμα να παίρνει λιγότερους φόρους, μια και μειώνεται η κατανάλωση, και μετά να ξανακόβει μισθούς, συντάξεις κλπ. Αυτή η πολιτική έχει οδηγήσει το σύστημα στην κατάρρευση που ζούμε όλο αυτό το τελευταίο διάστημα. Μόνη τους λοιπόν λύση για να παραμείνουν στην εξουσία είναι η καταστολή. Το είδαμε το προηγούμενο διάστημα, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την τοποθέτηση ελεύθερων σκοπευτών στην ταράτσα του κοινοβουλίου στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2012 μπροστά σε μια άδεια πλατεία Συντάγματος, από το φόβο υποτίθεται επιθέσεων διαμαρτυρίας. Αυτή βέβαια η σκηνή φέρνει στο νου, σε μια σημειολογία με πολλή μεγάλη σημασία, τις περίφημες φωτογραφίες από το Σύνταγμα της 3ης Δεκεμβρίου 1944, την ημέρα που άρχισαν τα περίφημα Δεκεμβριανά που οδήγησαν στον Εμφύλιο Πόλεμο του 1947-1949. Η καταστολή όμως αυτή, που σκοπό έχει την τρομοκράτηση του πληθυσμού για να καταπνίξουν τις όποιες διαμαρτυρίες, όταν την εφαρμόζουν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του πολιτικού συστήματος, τούς είναι επιζήμια πολιτικά. Γι αυτό λοιπόν έχουν βρει το αποκούμπι της ΧΑ, η οποία είναι σύμφυτη με τη βία από την πρώτη μέρα της λειτουργίας της. Βγαίνει λοιπόν η φασιστική συμμορία στους δρόμους και επιτίθεται στους μετανάστες καταφέρνοντας να αποπροσανατολίσει και να οδηγήσει τη συζήτηση σε άλλες ατραπούς τη στιγμή που συντελείται, με την ευλογία των τριών κομμάτων της εσωτερικής τρόικας, η μεγαλύτερη καταλήστευση εισοδημάτων που έχει συμβεί μεταπολεμικά στη χώρα μας.

Οι επιθέσεις εναντίον ομοφυλοφίλων εντάσσονται στην ίδια κατηγορία. Οι ομοφυλόφιλοι, όπως και οι μετανάστες, είναι μια μειονότητα. Σεξουαλική, και πολλές φορές αρκετά ευκατάστατη οικονομικά, αλλά μειονότητα. Και σαν μειονότητα θέλει δικαιώματα αναγνώρισης και ένταξης στην κοινωνία. Στην εποχή όμως που πραγματοποιείται μια συντηρητική στροφή θεσμικά, δε μπορεί να ικανοποιηθεί από το πολιτικό κατεστημένο κανένα δικαίωμα, έστω και αν αυτό είναι αμιγώς πολιτικό και όχι οικονομικό. Ο λόγος είναι απλούστατος: Τα δικαιώματα συνεπάγονται ελευθερία σε όλα τα επίπεδα. Ελευθερία σκέψης πρώτα από όλα και έπειτα ελευθερία δράσης. Αυτό όμως δε μπορεί να γίνει ανεκτό από το πολιτικό κατεστημένο γιατί διαφορετικά θα δινόταν το λάθος μήνυμα στο κοινωνικό σύνολο με αποτέλεσμα οι κοινωνικοί αγώνες και ταξικοί αγώνες να κινδυνεύουν να φουντώσουν και να τους πνίξουν. Θέλουν λοιπόν τον καθένα που διεκδικεί στη φωλιά του. Και σε μια τέτοια συγκυρία, με το πολιτικό σύστημα ουσιαστικά αρωγό στη φασιστική διόγκωση, οι επιθέσεις θα κλιμακωθούν.

Από την άλλη μεριά είναι η στάση της Εκκλησίας που η εξουσία θέλει να έχει σύμμαχό της μια και επηρρεάζει τις συνειδήσεις των πιστών. Η Εκλησία λοιπόν έχει εδραιώσει την κυριαρχία της μέσα από τη διασπορά του φόβου. Φόβος για τη μετά θάνατον ζωή, όπου αν δεν είναι κανείς ενάρετος δε θα του ανοίξουν οι πύλες του Παραδείσου. Φόβος στην ουσία για έναν θεό τιμωρό που επιβλέπει κάθε έκφανση της ζωής, ώστε το άτομο να μην είναι ελεύθερο και να πράττει συνεχώς με τις επιταγές των "εν τη γη" εκπροσώπων του θεού, δηλαδή τους παπάδες. Έτσι λοιπόν ωθούνται οι πιστοί αφενός να καταπιέζουν τις όποιες δικές τους ανάγκες δεν συνάδουν με αυτά που το ιερατείο έχει καθορίσει σαν ενάρετη ζωή και από την άλλη να επιτίθενται σε άλλους όταν αυτοί "αποκλίνουν". Διατηρείται με αυτόν τον τρόπο η εξουσία της Εκκλησίας, που δεν χάνει την πελατεία της. Όσον αφορά δε τους ομοφυλόφιλους, η στάση της είναι ιδιαίτερα σκληρή, παρά το αναμφισβήτητο γεγονός της ύπαρξης μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας πολλών ομοφυλοφίλων, ιερωμένων αλλά και πιστών.

Έχουμε λοιπόν την οργανωμένη επίθεση, με την αρωγή του συστήματος που βολεύεται από αυτήν την κατάσταση, εναντίον των μειονοτήτων. Και αυτή η επίθεση είναι μια επίθεση ενάντια στη δημοκρατία. Ο μόνος τρόπος να αντιδράσουμε, είναι όλοι εμείς που παλεύουμε για τα δικαιώματά μας, να συνεργαστούμε για να αντιμετωπίσουμε τη φασιστική απειλή. Και αυτή η αντίδραση πρέπει να είναι άμεση. Δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο. Αύριο μπορεί να είναι πολύ αργά. Η ώρα είναι τώρα.

 

Οροθετικοί και μνημόνιο

Πριν από μερικές ημέρες, στις 24-7-2012 έμαθα για έναν γνωστό που είναι οροθετικός ότι βρίσκεται στο σπίτι του χωρίς χρήματα και χωρίς να έχει να φάει. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος δεν μπορεί να εργαστεί καθώς οι γιατροί του το έχουν απαγορεύσει και ζει μόνο από το δίμηνο επίδομα που παίρνει από την Πρόνοια που είναι της τάξης των 1400€, δηλαδή 700€ περίπου το μήνα, και από την αναπηρική σύνταξη που πριν από την κρίση ήταν γύρω στα 700€ το μήνα, αλλά τώρα έχει κουτσουρευτεί για τη δική του περίπτωση στα 400€. Και εδώ λέω για τη δική του περίπτωση γιατί με τον καινούργιο φορέα που ίδρυσε ο αναίσχυντος πρώην υπουργός Υγείας Λοβέρδος, τον ΚΕΠΑ, έγινε καινούργια καταγραφή υποτίθεται όλων των ατόμων που λάμβαναν αναπηρικές συντάξεις με απώτερο σκοπό όμως να επαναπροσδιοριστεί προς τα κάτω και το ποσοστό αναπηρίας, άρα και τα χρήματα που λαμβάνουν από το ελληνικό δημόσιο για να ζήσουν να μειωθούν, ή ακόμα και σε πολλές περιπτώσεις να κοπεί εντελώς η αναπηρική σύνταξη μέσα από τον καινούργιο προσδιορισμό του ποσοστού αναπηρίας, που οι ανάλγητες επιτροπές προσδιόρισαν πολύ χαμηλά με αποτέλεσμα άνθρωποι με πολύ μεγάλα και χρόνια προβλήματα υγείας να χάρακτηριστούν σχεδόν υγειείς. Υπάρχουν περιπτώσεις οροθετικών για παράδειγμα που πήραν ποσοστό αναπηρίας 25% μόνο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη σύνταξη... Για να επιστρέψω στην περίπτωση του ανθρώπου που ανέφερα αρχικά λοιπόν, τηλεφώνησε κάποια στιγμή στην Πρόνοια για να μάθει τι θα γίνει με το επίδομα το οποίο θα έπρεπε να είχε ήδη κατατεθεί στο λογαριασμό του και δεν έχει κατατεθεί μέχρι στιγμής. Του απάντησαν ότι δεν ήξεραν πότε θα μπει το επίδομα, μπορεί στο τέλος του μήνα, μπορεί στο τέλος Αυγούστου, μπορεί και καθόλου ελέω περικοπών (ναι, έτσι είπαν!!!). Αποτέλεσμα λοιπόν είναι ο άνθρωπος αυτός να καταδικάζεται σε αργό θάνατο από το ίδιο το κράτος, μια και η μη επαρκής σίτιση οδηγεί σε επιδείνωση την υγεία του και το ανοσοποιητικό του σύστημα, και κινδυνεύει να κολλήσει κάποια ίωση ή άλλο μικρόβιο, με ολέθριες συνέπειες. Σαν αυτόν τον άνθρωπο ενδεχομένως υπάρχουν πολλοί με διάφορα προβλήματα υγείας τα οποία επιδεινώνονται μέσα από την ανάλγητη πολιτική των μνημονίων που εφαρμόζουν μέχρι τώρα οι ελληνικές κυβερνήσεις. Σήμερα είναι αυτός, αύριο κάποιος από μας. Υ.Γ. Για όσους πιστεύουν ότι τα ποσά των αναπηρικών συντάξεων και των επιδομάτων είναι μεγάλα, αρκεί να αναφέρω τα εξής: Τα χρήματα αυτά δίνονται από το ελληνικό κράτος για τις αυξημένες ανάγκες σίτισης και γενικά ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που χρειάζονται οι οροθετικοί. Για παράδειγμα κάποιος οροθετικός πρέπει να χαλάει κάποια χρήματα για φάρμακα το μήνα, μια και στις αντιβιώσεις για παράδειγμα, μέσα από την πολιτική που εφαρμόζεται οι γιατροί γράφουν πια μόνο τα αντίγραφα φαρμάκων τα οποία έχουν παρενέργειες. Και δεν είναι εύκολο ένα επιβαρυμένο ανοσοποιητικό σύστημα να αντιμετωπίσει τις όποιες παρενέργειες μπορεί να προκύψουν. Από την άλλη υπάρχουν ιατρικές εξετάσεις οι οποίες για παράδειγμα πρέπει να γίνουν άμεσα και αν αποταθεί κανείς στα δημόσια νοσοκομεία, με την κατάσταση που επικρατεί, θα χρειαστεί να περιμένει μήνες και αυτό δεν είναι εφικτό, άρα πρέπει κανείς να τις κάνει σε ιδιωτικά κέντρα πληρώνοντας από την τσέπη του. Όλα αυτά σημαίνουν χρήματα τα οποία πρέπει να έχει κανείς στην τσέπη του και δεν υπάρχει άλλος τρόπος αν κάποιος δεν είναι πλούσιος και είναι αδύνατο να εργαστεί, παρά μόνο να του παρέχει το κράτος τη βοήθεια αυτή. Εκτός αν το κράτος δεν είναι πια σύμμαχος του πολίτη, αλλά των κάθε είδους συμφερότων που θέλουν να ιδιωτικοποιήσουν με κάθε κόστος τη δημόσια υγεία χωρίς να νοιάζονται για τις ανθρώπινες απώλειες.

Ελληνικές εκλογές Ιούνιος 2012

Το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών μοιάζει ίσως ένας τραγέλαφος, αν σκεφτεί κανείς την τραγική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε οι περισσότεροι. Και εδώ μιλάω για τα εισοδήματα που δεν υπάρχουν, τους φόρους που έχουν πνίξει τους περισσότερους, και που θα γίνουν από ό,τι φαίνεται ακόμα περισσότεροι (οι φόροι...) το επόμενο διάστημα, τα απλήρωτα δάνεια στις τράπεζες που θα πληθύνουν και που θα αρχίσουν να διαμαρτύρονται με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα, την αδυναμία ακόμα και κάλυψης των βασικών αναγκών διαβίωσης, όπως είναι η κάλυψη των λογαριασμών, η θέρμανση, ή ακόμα και τα έξοδα για την αγορά τροφίμων. Ο τραγέλαφος βέβαια έγκειται στο γεγονός ότι είναι πραγματικά ακατανόητο φαινομενικά πώς ένας λαός που υποφέρει συνεχίζει να ψηφίζει τα κόμματα που με μαθηματική βεβαιότητα θα ακολουθήσουν την ίδια πολιτική που απειλεί την επιβίωσή του. Σε αυτές τις εκλογές ψήφισα ΣΥΡΙΖΑ. Και το έκανα με ταξική συνείδηση και απόλυτη γνώση του προγράμματός του το οποίο συνιστά και την πολιτική του πρόταση. Θεωρούσα και θεωρώ ότι οι θεσμικές αλλαγές που προτείνει έπρεπε εδώ και χρόνια να έχουν εφαρμοστεί στην ελληνική κοινωνία και σε ένα βαθμό συνετέλεσαν στην αποσάθρωσή της και στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος, με τραγικότερο όλων αποτέλεσμα βέβαια την είσοδο των νεοναζί στη βουλή, και μάλιστα μετά από αυτή την αναμέτρηση στο προεδρείο της βουλής σαν πέμπτο κόμμα, αφού από το νόμο δικαιούνται μια θέση στο προεδρείο της βουλής. Η δική μου ψήφος όμως δε στάθηκε αρκετή για να πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ την πρώτη θέση και να εφαρμόσει τις πολιτικές που εγώ θεωρούσα σωστές. Οι λόγοι γι αυτήν την πολιτική αποτυχία είναι πολλοί και δεν θα ήθελα να αναλωθώ σε αυτήν την ανάρτηση παραθέτοντας τη γνώμη μου για το τι έφταιξε. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι πιστεύω ότι το πολιτικό αδιέξοδο θα γίνει ακόμα χειρότερο το επόμενο διάστημα καθώς η κρίση θα αποκτήσει μεγαλύτερες διαστάσεις μια και ακόμα περισσότερες χώρες θα χρειαστούν οικονομική βοήθεια για να αντιμετωπίσουν την αδυναμία τους να αποπληρώσουν το χρέος τους, οδηγώντας τελικά σε μια συνολική κρίση ολόκληρη την ευρωζώνη, με πιο πιθανό αποτέλεσμα τη διάλυση του ευρώ, όπως συνέβη και στην κρίση της δεκαετίας του 1930 με τη διάλυση του κανόνα του χρυσού. Σε αυτήν τη συγκυρία έχει πολύ μεγάλη σημασία η στάση του καθενός από εμάς και η έκφραση της κοινωνικής αλληλεγγύης σαν πολιτική πράξη, πράγμα δηλαδή που πάντα είναι. Ένα από τα καλά που έκανε αυτή η κατάσταση που βιώνουμε όλη αυτή την περίοδο είναι ότι έβγαλε όλους μας στους δρόμους με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και μας κινητοποίησε τόσο συναισθηματικά, όσο και κυρίως πολιτικά, πράγμα που είχε φύγει από την καθημερινότητά μας. Η πολιτική συζήτηση, και η διαμόρφωση θέσης μέσα από αυτή, επανήλθε για να μείνει. Πρέπει λοιπόν όλοι μας να δραστηριοποιηθούμε ο καθένας στον δικό του μικρόκοσμο, γιατί όταν τα πράγματα γίνουν χειρότερα, που θα γίνουν έτσι κι αλλιώς, θα χρειαστούμε ο ένας τον άλλον.

Η καταδίκη της βίας

Μετά την πρωινή επίθεση του φασίστα Κασιδιάρη, εκπροσώπου της ΧΑ εναντίον της Ρένας Δούρου και της Λιάνας Κανέλλη το πρωί στον ΑΝΤ1, όπως ήταν φυσικό είχαμε και τα γνωστά τηλεπαράθυρα στα βραδυνά δελτία των τηλεοπτικών καναλιών τα οποία προσπάθησαν όπως ήταν φυσικό να εκμεταλλευτούν προς την κατεύθυνση που ήθελαν πολιτικά το θέμα. Αυτό βέβαια δεν προξενεί καμμία κατάπληξη. Αυτό που όμως εντυπωσιάζει είναι η κοινή τους προσπάθεια να τοποθετήσουν συλλήβδην όλους τους τύπους βίας στο ίδιο τσουβάλι. Ή τουλάχιστον αυτό που αυτοί ονομάζουν βία. Είχαμε λοιπόν τον Πρετεντέρη, την Τρέμη και τον Τσίμα στο Μέγκα να έχουν βάλει τη Ρένα Δούρου, η οποία υπέστη και την επίθεση του εμετικού φασιστοειδούς, να καταδικάσει κάθε είδους βία από όπου υποτίθεται και αν προέρχεται. Το ίδιο συνέβη και στο δελτίο της ΝΕΤ όπου ο Παναγιωτόπουλος από τη ΝΔ και η Γεννηματά είχαν βάλει στη μέση το Βαρεμένο και του ζητούσαν να κάνει το ίδιο. Να καταδικάσουμε λοιπόν τη βία. Αυτό ακούγεται όμορφο και κοινά αποδεκτό. Να συζητάμε με πολιτισμένο τρόπο και να λύνουμε τα προβλήματα ειρηνικά. Όμως για ποια βία μιλάμε; Ανήκουν οι μεγάλες διαδηλώσεις, όπως επιζητούσαν διακαώς από το ΣΥΡΙΖΑ να διακηρύξει οι εκπρόσωποι των υπολοίπων πλην ΚΚΕ κομμάτων σήμερα, στον κύκλο της βίας; Είναι οι αυθόρμητες λαϊκές αποδοκιμασίες εναντίον των πρωταγωνιστών της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ τα προηγούμενα χρόνια βία και μέχρι ποιου ορίου είναι αποδεκτές; Από την άλλη μεριά υπάρχει βία του κράτους και σε τι αυτή συνίσταται; Και είναι αυτή καταδικαστέα; Αν θέλει λοιπόν κανείς να απαντήσει στο φαινόμενο της βίας είναι απαραίτητο να απαντήσει σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα και ενδεχομένως και σε πολλά περισσότερα που τίθενται επάνω στο θέμα. Θα προσπαθήσω εδώ σύντομα να εκθέσω τη γνώμη μου για τουλάχιστον τα παραπάνω. Νομίζω ότι κανείς πρέπει να δει τις ρίζες του φαινομένου που πάνε πολλά χρόνια πίσω και έχουν μεγάλο ιστορικό βάθος. Στην Ελλάδα η βία στη σύγχρονη ιστορία εκπορευόταν κυρίως αρχικά από το κράτος το οποίο για να επιβάλλει την πολιτική του αναγκαζόταν να στήνει διάφορους μηχανισμούς καταστολής των λαϊκών αντιδράσεων που είχαν να κάνουν κυρίως με τη βία. Στη δεκαετία του 1970 μετά τη μεταπολίτευση για παράδειγμα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε τα ΜΑΤ τα οποία έθεσε σε λειτουργία ο Ράλλης ως πρωθυπουργός με αποτέλεσμα τη δολοφονία των Κουμή και Κανελλοπούλου στην πορεία του Πολυτεχνείου του 1980. Στα επόμενα χρόνια του Ανδρέα Παπανδρέου οι διμοιρίες των ΜΑΤ πλήθυναν και ανέλαβαν δράση στην πορεία του Πολυτεχνείου του 1985 με αποτέλεσμα τη δολοφονία του Μιχάλη Καλτεζά. Τα χρόνια που ακολούθησαν τα ΜΑΤ συνέχισαν την παραβατική τους δράση χτυπώντας στις μεγάλες διαδηλώσεις και αποτελώντας φόβητρο για την αποτροπή της συμμετοχής του κόσμου σε αυτές. Φτάνοντας στα εντελώς πρόσφατα χρόνια λοιπόν είχαμε το φαινόμενο της αύξησης της ναζιστικής βίας στους δρόμους της Αθήνας κυρίως από εγκληματικές οργανώσεις όπως η ΧΑ που μετεξελίχτηκε σε κόμμα κρυμμένη πίσω από έναν υποτίθεται φιλολαϊκό μανδύα ακτιβισμού ενάντια στους μετανάστες αλλά και εναντίον της Αριστεράς μια και η ΧΑ συνεργαζόταν με την αστυνομία και πολλές φορές την υποκαθιστούσε, κυρίως σε υποβαθμισμένες περιοχές των μεγάλων πόλεων. Από την άλλη μεριά η βία του κράτους απέκτησε καινούργιες μορφές μέσα από την πολιτική του μνημονίου και την ταχύτατη φτωχοποίηση της μεγάλης μάζας του ελληνικού λαού. Και αυτή ήταν μια βία στην οποία κανείς δεν μπορούσε να αντιδράσει, μια και με όπλο το χρέος εξαθλιώθηκε μέσα σε δύο χρόνια το 70% της ελληνικής κοινωνίας το οποίο από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και έπειτα δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ του τέτοια κρατικά εκπορευόμενη επίθεση στο βιοτικό του επίπεδο. Αυτό έφερε την ραγδαία ριζοσπαστικοποίηση των μεγάλων μαζών και επειδή ο θυμός ήταν πολύς και η απογοήτευση ακόμα περισσότερη, πολλοί, νέοι κυρίως, εντάχθηκαν στη ΧΑ, μια συμμορία φασιστών, νονών της νύχτας και μαχαιροβγαλτών. Οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις και κυρίως τα τελευταία δύο χρόνια όπου οι αντιδράσεις, λόγω κυρίως της απαράδεκτης πολιτικής των μνημονίων, εντάθηκαν, δεν αναγνώρισαν ποτέ ως μια μορφή βίας την με παραβατικό τρόπο επιβολή της πολιτικής τους, είτε με την παράνομη βία των δρόμων με τα χτυπήματα των ΜΑΤ στις διαδηλώσεις, είτε με την καταχρηστική επιβολή της πολιτικής των μνημονίων χωρίς την έγκριση του ελληνικού λαού. Είναι αυτές όμως οι πρακτικές που εξέθρεψαν το αυγό του φιδιού και οδήγησαν στην άνοδο της ΧΑ και εντέλει στην παράλογη και απαράδεκτη συμπεριφορά του Κασιδιάρη σήμερα. Αντίθετα χαρακτήριζε βία τις διαδηλώσεις και τα γιουχαΐσματα των μνημονιακών πολιτικών από τον απλό κόσμο. Και πήρε μάλιστα τέτοια μέτρα καταστολής που έφτασε στο σημείο να τοποθετήσει ελεύθερους σκοπευτές στην ταράτσα της βουλής την 25η Μαρτίου του 2012, πράγμα που είχε να συμβεί από τις 3 Δεκεμβρίου του 1944, τα γνωστά Δεκεμβριανά. Κατά τη γνώμη μου λοιπόν η διόρθωση της πολιτικής του κράτους όσον αφορά το σεβασμό στον πολίτη και στη δημοκρατία είναι αυτή που πρέπει πριν από όλα να γίνει και η οποία θα φέρει τη μείωση της βίας γενικά και βέβαια την εξάλειψη των φαινομένων της ΧΑ. Το να ζητάμε να καταδικαστεί η βία, όπως βέβαια την εννοεί το επίσημο κράτος, χωρίς να κάνουμε συζήτηση επί αυτών των ουσιαστικών θεμάτων νομίζω μόνο θυμηδία μπορεί να προκαλέσει.

Dear Mrs Lagarde

Dear Miss Lagarde, we thank you so much for all the time and energy you have spent (and we know very much that time is precious to you and all the people working in the IMF trying so hard to solve the problems of the world) to think about us, who are suffering at the moment as a consequence of the stupid way that we lived our lives in the past few decades. We don't want you to think about us though. We just want you and the organisation that you are leading, to fucking get out of our country. We don't want either your money or your thoughts as we know that this is not for free and the price is going to be to enslave our country and the future generations for many years to come. And we also know that all this is the fruit of international politics and you as the leader of the IMF you are a very important link in the chain and whatever is decided behind closed doors is imposed to the people despite their will. But you have to know this: WE ARE GOING TO RESIST UP TO OUR LAST BREATH!!! The forthcoming elections being the first important step of our resistance. And we are never gonna stop until we know that every bureaucrat of your kind has abandoned the holy land that we are born into. Keep this in mind every time you spend more thoughts and time and energy for us! Best reagrds... Kisses to Miss Merkel

Εκλογές 2012

Η απόδειξη ότι τα μνημόνια και η νεοφιλελεύθερη πολιτική δε συμβαδίζει με τη δημοκρατία είναι οι χθεσινές εκλογές. Για να μπορέσει να διατηρηθεί η κατάσταση όπως είχε και να εφαρμοστεί αυτή η πολιτική θα έπρεπε να μη γίνονταν ποτέ εκλογές μια και ήταν σαφές σε όλους ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα. Γι αυτό και όλο αυτό το διάστημα υπήρχε η αντίδραση των δανειστών στο ενδεχόμενο να γίνονταν εκλογές και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να τις αναβάλλουν με τη δύναμη που τους έδιναν τα ΜΜΕ που ελέγχουν και η επικυριαρχία στο πολιτικό σκηνικό με την συνεργασία των ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ. Δεν είχαν όμως τόση δύναμη ώστε να ματαιώσουν οριστικά τις εκλογές. Γιατί αυτό έπρεπε να γίνει για να μην ανατραπεί εκ βάθρων το πολιτικό σκηνικό. Όποιος υπέγραψε τα μνημόνια και τα συνεπακόλουθα μέτρα καταδίκης του ελληνικού λαού προδίδοντας την εμπιστοσύνη του, αυτόματα υπέγραψε και τη δική του πολιτική καταδίκη και αυτό θα εκφραζόταν στην κάλπη αργά ή γρήγορα. Δεν είχαν λοιπόν τη δύναμη για να επιβάλλουν οριστική ματαίωση των εκλογών επιβάλλοντας έτσι ένα συνταγματικό πραξικόπημα, μια δικτατορία, μια και όλος ο κόσμος παρακολουθούσε. Οι δικτατορίες δεν επιβάλλονται στο φως της ημέρας ούτε σε πλήρη διαφάνεια. Επιβάλλονται τη νύχτα, αφού προηγουμένως έχουν προετοιμαστεί επί μακρόν μέσα σε σκοτεινά δωμάτια, όπου ανθρωπάρια βυσσοδομούν για να βάλουν τους άλλους στο γύψο. Η δημοκρατία παρολαυτά βγαίνει λαβωμένη, μια και το νεοναζιστικό κόμμα μπαίνει στη βουλή με αρκετά μεγάλο ποσοστό, αλλάζοντας προς το αντιδημοκρατικότερο τα κοινοβουλευτικά ήθη. Πρέπει να επαγρυπνούμε επομένως, μια και οι βυσσοδομίες δε θα σταματήσουν. Να διακινδυνεύσω και μια πρόβλεψη; ΜΝΗΜΟΝΙΟ (έτσι όπως έχει ψηφιστεί και προσπαθούν να το εφαρμόσουν) ΤΕΛΟΣ!

Ο ρατσισμός στα ΜΜΕ και οι εκλογές

Ζούμε στη χώρα που στις ειδήσεις (όχι, όχι, όχι ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΓΡΑΜΜΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ κακόβουλα άτομα...) αναφέρουν μετά βδελυγμίας την ιστορία για τη Ρωσίδα ιερόδουλη που ενώ ήταν φορέας του HIV παρόλαυτα ασκούσε το συγκεκριμένο επάγγελμα. Μάλιστα δείχνουν και τη φωτογραφία της ανφάς και προφίλ έτσι ώστε να μην την ξεχάσουμε διαπομπεύοντάς την έτσι δημόσια (ενώ τα ονόματα αυτών που κλέβουν το δημόσιο για παράδειγμα δεν λέγονται από διακριτικότητα...). Μάλλον το έκαναν από ανησυχία για την υγεία αυτών που πήγαν μαζί της και ίσως για να τους προειδοποιήσουν να κάνουν ένα τεστ HIV. Αυτό που δε λένε είναι ότι για να κολλήσει κανείς τον HIV ως γνωστόν (ή μάλλον όχι και τόσο γνωστόν, τουλάχιστον στους δημοσιογράφους των δελτίων ειδήσεων...) χρειάζεται να κάνει σεξ χωρίς προφύλαξη και πάλι έχει μια πολύ μικρή πιθανότητα να το κολλήσει. Και είναι ηλίου φαεινότερον ότι στις σεξουαλικές επαφές χωρίς προφύλαξη που έχουν οι ιερόδουλες με κάποιους πελάτες δεν είναι επειδή αυτές το προτείνουν, αντίθετα οι πελάτες τους το ζητούν και μάλιστα είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερο γι αυτό. Ίσως μάλιστα και μερικές φορές να έχει ασκηθεί βία απάνω τους για να συναινέσουν. Η τηλεόραση ανέφερε με όλην αυτήν την έμφαση το θέμα γιατί θέλησε να κάνει σπέκουλα προεκλογικά και για να βοηθήσει τα κόμματα της συντήρησης που τρομοκρατούν τον κόσμο για τους μετανάστες και να αποπροσαναντολίσει. Αλλά και δείχνοντας το βαθιά ρατσιστικό προφίλ του νεοέλληνα: Μην ξεχνάμε αυτή η γυναίκα ήταν μετανάστρια, πουτάνα και φορέας του HIV. Και κάτι ακόμα: Γυναίκα... Στο πυρ το εξώτερο!

Πύρρος Δήμας και εκλογές

Τα τρόπαια που έχουν κερδίσει έχουν όλα χάσει τη λάμψη τους εδώ και καιρό. Αυτοί οι άνθρωποι σαν τον Πύρρο Δήμα ανακαλύφθηκαν σαν αθλητικά ταλέντα από ένα άλλο σύστημα από το ελληνικό, από χώρες που επένδυαν τότε πολύ περισσότερα από την Ελλάδα στην αθλητική παιδεία. Όταν κατέρρευσαν οι σοσιαλιστικές χώρες, Έλληνες σταλμένοι με την εντολή να ανακαλύψουν ταλέντα τούς έδωσαν γη και ύδωρ (ο Κεντέρης πχ έπαιρνε επιχορήγηση μόνο από τον ΟΤΕ, μια τότε κρατική επιχείρηση, περίπου 1,5 εκ. ευρώ, αντίστοιχα και οι υπόλοιποι...) για να έρθουν στην Ελλάδα και να πάρουν μέρος σε αθλητικούς αγώνες εκπροσωπώντας τη χώρα με τα εθνικά χρώματα. Τους έδωσαν την ελληνική υπηκοότητα με διαδικασίες εξπρές (συγκρίνετε σήμερα το τι γίνεται με αυτούς που ζητούν πολιτικό άσυλο...) και τους μετέτρεψαν σε κάτι σαν εθνικούς ήρωες παρουσιάζοντας σαν την πεμπτουσία της επιτυχίας την επιτυχία αυτών των αθλητών οδηγώντας ακόμα και στα άκρα με το μότο, που εμπεριέχει στον πυρήνα του το αυγό του φιδιού, "Οι Έλληνες έχουν στο DNA τους να είναι πρωταθλητές" που εκφράστηκε από μια αθλήτρια που μετά από καιρό πιάστηκε ντοπαρισμένη, τη Φανή Χαλκιά. Οι αθλητές από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες ήρθαν στην Ελλάδα γιατί ήταν πολύ πιο πρόσφορο να έρθουν σε μια μικρή χώρα που τους έδινε όλες τις δυνατότητες να εξελιχθούν, ενώ από την άλλη οι μεγάλες και πλούσιες δυτικές χώρες δεν ενδιαφέρονταν για τέτοιου είδους μεταγραφές μια και ο αντίπαλος πόλος του σοσιαλισμού είχε πια καταρρεύσει. Ο Κεντέρης και η Θάνου σύρθηκαν στα δικαστήρια και μαζί τους σύρθηκε και η χώρα μια και η συμπεριφορά τους παρουσιάστηκε σαν την χαρακτηριστική συμπεριφορά των Ελλήνων απέναντι στα δύσκολα. Η Τσουμελέκα, η Χαλκιά και ολόκληρη η ομάδα της άρσης βαρών πιάστηκαν ντοπαρισμένοι ενώ οι φαύλοι πολιτικοί που τους εξέθρεψαν διαρρήγνυαν τα ιμάτιά τους ότι δεν είχαν καμμία σχέση με το έγκλημα. Ενώ βέβαια είχαν εκμεταλλευτεί πολιτικά την επιτυχία μέσα από την υπερπροβολή των αθλητών, αφού για την επιτυχία καθοριστικό ρόλο έπαιξε το θεσμικό πλαίσιο στο οποίο εκείνοι συνέβαλλαν, αλλά και οικονομικά μέσα από τις μίζες που έπαιρναν για τους ολυμπιακούς αγώνες.(Άκηηηηηηηηηηηηηηηηη...) Τον Δήμα τώρα θα τον κάνουν πολιτικό για να τον εκμεταλλευτούν κι άλλο. Τι σημασία έχει που στο επίπεδο της πολιτικής μπορεί να μην έχει ιδέα και να λέει μπούρδες; Έτσι κι αλλιώς κι αυτοί δεν θα τον εκθέσουν όπως έκαναν και με τον Κουκοδήμο (αλήθεια ποιος τον θυμάται αυτόν τώρα, μέχρι και ΓΓΑ ήταν και μέχρι σήμερα βουλευτής της ΝΔ, που ούτε μιλάει ούτε λαλάει...). Δε θα τον βγάλουν σε πάνελ να πει τη γνώμη του γιατί τότε θα φανεί ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός, έτσι κι αλλιώς και οι δημοσιογράφοι μιλημένοι είναι. Όσο για τον Δήμα εκμεταλλεύεται τη συγκυρία για να μπει κι αυτός στην πολιτική και να κυβερνήσει. Δεν είναι κι άσχημα για ένα φτωχόπαιδο που ήρθε από την Αλβανία με μόνο εφόδιο να σηκώνει μια μπάρα.

Περί χαρατσιού

Έχει πολύ ενδιαφέρον ότι παρουσιάζονται σαν δήθεν ψυχοπονιάρηδες διάφοροι εκεί στη Βουλή και γύρω από αυτήν και βγαίνουν και μιλάνε τάχα μου για ακύρωση του χαρατσιού για τη ΔΕΗ σε αυτούς που αποδεδειγμένα δεν μπορούν να πληρώσουν.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα ένα-ένα: Η επιβολή του χαρατσιού για τη ΔΕΗ από το κράτος έγινε σε ένα καθεστώς υποτιθέμενου πανικού, με εξαγγελία από τον ΥΠΟΙΚ στη ΔΕΘ το Σεπτέμβριο και εν μέσω απειλών της τρόικα για μη έγκριση της έκτης δόσης και άμεση χρεωκοπία. Η κυβέρνηση για να κλείσει τις τρύπες του προϋπολογισμού χρειαζότανε γρήγορα λεφτά και βρήκε τον τρόπο αυτό, που προφανώς είχε επεξεργαστεί ήδη και είχε στα συρτάρια της για παν ενδεχόμενο.
Με το χαράτσι, που ψηφίστηκε μερικές μέρες αργότερα από μια βουλή σε ομηρία, επιβάλλεται ένας ωμός εκβιασμός στο σύνολο του Ελληνικού λαού οριζόντια, δηλαδή χωρίς καμμία διάκριση εισοδήματος και άρα φοροδοτικής ικανότητας, μια και προβλέπει ότι θα το πληρώσουν ακόμα και οι άνεργοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι.
Επίσης υποχρεώνει τις εταιρείες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος να συλλέξουν ένα φόρο, μια και το χαράτσι είναι ουσιαστικά φόρος στα ακίνητα μια και καταλήγει στα ταμεία του δημοσίου. Δηλαδή υποχρεώνει εταιρείες ιδιωτικές και εισηγμένες στο χρηματιστήριο να εισπράξουν φόρους του κράτους.
Ακόμα οδηγεί σε παραβίαση της σύμβασης μεταξύ του παρόχου και του πελάτη μια και αν ο πελάτης αρνηθεί να πληρώσει το χαράτσι για οποιοδήποτε λόγο ενώ πληρώσει το ποσό για το ρεύμα, (και εδώ δε γίνεται διάκριση αν η άρνηση αφορά αδυναμία πληρωμής λόγω περιορισμένης οικονομικής δυνατότητας), τότε ο πάροχος είναι υποχρεωμένος να προβεί σε διακοπή της ηλεκτροδότησης, δηλαδή παραβιάζοντας τη σύμβαση μια και το ποσό του ρεύματος έχει πληρωθεί.
Τέλος επιβάλλοντας ένα νέο φόρο στα ακίνητα για το έτος 2011 ενώ τα ακίνητα των Ελλήνων πολιτών έχουν ήδη φορολογηθεί για το τρέχον έτος μέσα από τη φορολογική δήλωση που έχει υποβληθεί, προβαίνει σε μια ακόμα παραβίαση του συντάγματος μια και φορολογεί για δεύτερη φορά ένα ήδη φορολογηθέν αντικείμενο, πράγμα που το ελληνικό σύνταγμα ρητά απαγορεύει.
Για όλους λοιπόν τους παραπάνω λόγους η επιβολή του τέλους είναι παράνομη και αντισυνταγματική, αλλά επειδή όλο και περισσότερος κόσμος έχει αρχίσει να μη μασάει κατά το κοινώς λεγόμενο και να μην πληρώνει τα διάφορα χαράτσια που σκάνε από διάφορες μεριές και που τα κατεβάζει ο ανώμαλος φορομπηχτικός νους αυτών που δουλεύουν στο ΥΠΟΙΚ, ήθελαν να υποχρεώσουν κάποιον να πληρώσει έτσι κι αλλιώς. Και βρήκαν τον τρόπο του εκβιασμού μέσα από την απειλή διακοπής της ηλεκτροδότησης μέσα στο χειμώνα. Η αντισυνταγματικότητα του νόμου θα κριθεί βεβαίως από το συμβούλιο της επικρατείας, αλλά μέχρι να εκδοθεί η απόφαση, σε κανένα χρόνο από τώρα, κανείς δε μπορεί να ρισκάρει για όλο αυτό το διάστημα να μείνει χωρίς ρεύμα.
Όπως ήταν φυσικό μετά από μια τέτοια αλητεία ξέσπασαν αντιδράσεις τεράστιες, αρχικά από τα κόμματα της αριστεράς τα οποία ευθύς εξαρχής κάλεσαν τον κόσμο να μην ενδώσει στον εκβιασμό και να μην πληρώσει, αλλά έπειτα από όλο τον κόσμο μεμονωμένα και τις τελευταίες ημέρες από τους δήμους που μπροστά στις λαϊκές αντιδράσεις αναγκάζονται να πάρουν θέση εναντίον του χαρατσιού, αλλά και μετά από βουλευτές των κυβερνητικών κομμάτων, που ως συνήθως τελευταίοι έρχονται να αφουγκραστούν το λαό και τάχα μου καλούν την κυβέρνηση να λυπηθεί αυτούς που δεν έχουν να πληρώσουν και να τους απαλλάξει από την υποχρέωση καταβολής της οφειλής. Έτσι λοιπόν, μια που υποτίθεται ότι έρχονται και εκλογές, οι συγκεκριμένοι βουλευτές παρουσιάζουν ένα φιλολαϊκό προφίλ και από την άλλη λαϊκίζουν ανέξοδα μια και οι ίδιοι αυτοί το ψήφισαν και έγινε νόμος του κράτους πριν από δύο μήνες.
Παραβλέπουν όμως κάτι: Ότι όλοι εμείς και μνήμη έχουμε και κρίση.
Η άρνηση για οποιοδήποτε λόγο καταβολής του χαρατσιού είναι μια πράξη εξόχως πολιτική, για όποιο λόγο και αν αυτή γίνεται. Πολύ περισσότερο για αυτούς που αρνούνται να πληρώσουν ενώ ενδεχομένως έχουν, είναι απόδειξη αλληλεγγύης προς αυτούς που είναι εξαθλιωμένοι οικονομικά και αδυνατούν να καταβάλουν έστω και ένα ευρώ. Στην κρίση αυτή, αυτό που διακυβεύεται είναι η ενότητα του ελληνικού λαού. Κανείς δε θα μπορέσει να τα βγάλει πέρα μόνος του στην επερχόμενη πτώχευση και την περαιτέρω εξαθλίωση που έρχεται. Θα χρειαστούμε σίγουρα ο ένας τον άλλο. Θα χρειαστούμε το φίλο, τον αδερφό, τον άγνωστο που, παρά το γεγονός ότι δε μας γνωρίζει, εν τούτοις και αυτός τα ίδια θέματα αντιμετωπίζει και τις ίδιες αγωνίες έχει για το μέλλον το δικό του και των οικείων του. Σε αυτήν την κρίση πρέπει να γίνουμε όλοι οικείοι ο ένας του άλλου για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε!
Η κοινότητα, ο χώρος δηλαδή που οι άνθρωποι μοιράζονται το βίο τους, υπήρξε το χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνίας για πάρα πολλά χρόνια. Οι άνθρωποι που γνωρίζονταν μεταξύ τους βοηθούσαν ο ένας τον άλλο στα άσχημα και μοιράζονταν τις χαρές στα ωραία. Αυτή τη λειτουργία της κοινότητας την έχουμε χάσει τα τελευταία χρόνια της καπιταλιστικής οικονομικής ανάπτυξης. Μπορεί να γίναμε πιο πλούσιοι, να έχουμε επίπεδες τηλεοράσεις και έξυπνα τηλέφωνα, αλλά παρόλα αυτά γίναμε πιο μόνοι. Είναι λοιπόν ευκαιρία αυτό να το ξαναβρούμε.
Όσον αφορά τις ενδεχόμενες επιπτώσεις από την μη πληρωμή του χαρατσιού, είμαι πεπεισμένος ότι η κυβέρνηση δε θα τολμήσει να κόψει το ρεύμα μέσα στο χειμώνα σε αυτούς που δε θα πληρώσουν, αν αυτοί είναι πολλοί και είναι ενωμένοι. Γι αυτό είναι πολύ σημαντικό να αντιμετωπίσει κανείς συλλογικά αυτό το θέμα, ερχόμενος σε επαφή με φορείς που έχουν καλέσει σε ανυπακοή ενάντια στο χαράτσι, όπως είναι διάφορες οργανώσεις προστασίας καταναλωτών, αλλά και οι δήμοι, που πολλοί από αυτούς έχουν δηλώσει ότι θα συνδράμουν νομικά αυτούς που θα πληρώσουν μόνο το ρεύμα χωρίς το χαράτσι. Επίσης υπάρχουν μερικοί διακεκριμένοι νομικοί, αλλά και ο νομικός σύλλογος της πόλης στην οποία ζούμε. Νομίζω εν ολίγοις, αν κάποιος δε θέλει να πληρώσει τότε θα βρει τον τρόπο να έρθει σε επαφή με άλλους που και αυτοί δε θέλουν.
Και για να τελειώνω, θέλω να πω στον κύριο Σαμαρά, που σήμερα δήθεν συμπονώντας τα λαϊκά στρώματα ζήτησε από την κυβέρνηση να απαλλάξει από την οφειλή αυτούς που "αποδεδειγμένα" δεν μπορούν να πληρώσουν (όχι αυτούς που δε θέλουν όπως ρητά τόνισε), ότι δε χρειαζόμαστε την ελεημοσύνη του! Οι Έλληνες πολίτες έχουμε δεχτεί μια επίθεση χωρίς προηγούμενο τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά και πριν από αυτά, όταν το κόμμα του ήταν στην εξουσία και, είμαι σίγουρος, θα δεχτούμε ακόμα μεγαλύτερη επίθεση το επόμενο διάστημα από την κυβέρνηση στην οποία και το κόμμα του συμμετέχει με τη συνεργασία μάλιστα της ακροδεξιάς. Είναι συνυπεύθυνος σα μέλος του πολιτικού συστήματος για τη σημερινή κατάσταση και καθόλου δε μας πείθουν τα κροκοδείλια δάκρυα που χύνει για μας. Όλοι εμείς μπορεί να είμαστε αδύναμοι οικονομικά, αλλά είμαστε περήφανοι και δεν εκχωρούμε σε κανέναν το δικαίωμα να μας ελεήσει.

Γκάζι, ένας τόπος ντροπής

Μόλις γύρισα από το Γκάζι και, Παρασκευή βράδυ, γινόταν χαμός. Προφανώς σήμερα άνοιξαν και κάποια μαγαζιά για χειμώνα και έγινε της τρελλής από κόσμο. Όμως, όσο ωραία και αν είναι να βλέπει κανείς όλα αυτά τα νέα παιδιά, παρφουμαρισμένα και έχοντας βάλει τα καλά τους, να γυρνάνε στους δρόμους γελώντας, δεν είναι δυνατό ωστόσο να παραβλέψει την παρακμή της συνοικίας που θα μπορούσε να είναι μια φωτεινή εξαίρεση στη φτήνια και στη βρωμιά που μας περιβάλλει. Τρομερή βρωμιά παντού, η μουσική στη διαπασών, τόσο που ακόμα και στην απέναντι πλευρά της πλατείας να κάτσεις, δεν ακούς τι σου λέει ο διπλανός σου από το θόρυβο. Και παραδίπλα τίγκα στις καινούργιες πολυκατοικίες, ή, για να είμαι πιο ακριβής, τα λοφτ, τα οποία δεν είναι τίποτα παραπάνω από πολυκατοικίες... ψηλοτάβανες! Μόλις βγεις στην Ιερά Οδό είναι ορατές οι ταμπέλες "STUDIO", που είναι μια καινούργια και κεκαλυμμένη ονομασία της παλιάς καλής ελληνικής "οίκος ανοχής", ή, για να γίνω και πιο λαϊκός, μπουρδέλο. Μάλιστα, μπουρδέλο με τσατσά, νταβατζή και πουτάνα! Είναι μάλιστα τόσα πολλά αυτά τα "STUDIO", που δε μπορείς να τα μετρήσεις. Πρόχειρα από το βενζινάδικο που είναι στη γωνία της Ευμολπιδών μέτρησα τουλάχιστον δέκα! Και είναι από ό,τι φαίνεται καινούργια παραγωγή, μια και, από ό,τι θυμάμαι, δεν υπήρχαν πριν από καναδυό χρόνια.

Τώρα θα μου πείτε προς τι ο όρος "STUDIO" αντί για το παλιό και καλό μπουρδέλο. Δεν γνωρίζω να σας απαντήσω, φαίνεται ότι, για να επιβεβαιωθεί η ρήση του Τσαρούχη "ό,τι δηλώσεις είσαι στην Ελλάδα", αλλάζοντας τον όρο εκλεπτύνεται και η χυδαιότητα της πράξης. Εκτός και εάν, το παλιό καλό "τσιμπουκάκι, παξιμαδωτό, πισωκολλητό" έχει αλλάξει και έχει γίνει κάτι άλλο πιο εύηχο και για αυτό λιγότερο... ωμό. Δεν μπορώ να γνωρίζω λοιπόν τι συμβαίνει σε αυτά τα μαγαζιά του έρωτα, μια και εγώ είμαι γκέι και δε με ενδιαφέρουν οι συναλλαγές του αγοραίου έρωτα. Ωστόσο αυτό που με ενδιαφέρει και με θλίβει είναι η υποβάθμιση της περιοχής. Αυτό που βλέπεις είναι μια βιομηχανία διασκέδασης με τεράστιο τζίρο η οποία έχει φάει τα πάντα στο πέρασμά της και κανείς δεν της αντιστέκεται.

Κάποιοι κάτοικοι της περιοχής, ανάμεσά τους καλλιτέχνες, επώνυμοι, άνθρωποι του πνεύματος συναντήθηκαν με τους υπεύθυνους της Αστυνομίας και τους εξέθεσαν την κατάσταση. Αυτό που πήραν σαν υπόσχεση ήταν ότι τις επόμενες μέρες 1350 αστυνομικοί, φρέσκοι από τις σχολές και καβλωμένοι να επιβάλλουν την τάξη και το νόμο, θα ξεχυθούν στους δρόμους και το θέμα θα λυθεί. Μάλλον για κορόιδα μας περνάνε. Στην επόμενη πορεία και αναταραχή στο κέντρο της Αθήνας που θα προκληθεί από τις ληστρικές επιλογές της κυβέρνησης, θέμα χρόνου δηλαδή, όλοι αυτοί θα μετακινηθούν στην πορεία και θα κυνηγάνε τους διαδηλωτές, ενώ οι έμποροι ναρκωτικών θα είναι πάλι ελεύθεροι να αλωνίζουν στο Γκάζι, το ίδιο και οι μπράβοι των νυχτερινών κέντρων που θα καταλαμβάνουν με το έτσι θέλω τις θέσεις για να παρακάρουν "οι δικοί τους πελάτες" (κάτι σαν αυτό που λέμε "τα δικά μας παιδιά"). Και όπως λέει και στο άρθρο της Ελευθεροτυπίας ο Θόδωρος Τερζόπουλος «όσο οι κυβερνήσεις μας δεν ασχολούνται συστηματικά και σοβαρά με τα προβλήματα του κέντρου της Αθήνας, ετοιμάζεται η άνοδος της Ακροδεξιάς. Το αβγό του φιδιού επωάζεται».

Το πρώτο ραντεβού

Πάντα μού προκαλούσε εκνευρισμό το πρώτο ραντεβού. Καθόμουν όλη τη μέρα και προσπαθούσα να σκεφτώ τι να φορέσω, πώς να συμπεριφερθώ και, κυρίως, χρειαζόμουν να κάνω έναν ολόκληρο προγραμματισμό για τη διαδρομή και το πόση ώρα χρειάζομαι έτσι ώστε να φτάσω εγκαίρως και να μην κάνω κακή εντύπωση, μια και η αρχή είναι, υποτίθεται, το ήμισυ του παντός. Βέβαια, όσον αφορά αυτό το τελευταίο, δηλαδή την έγκαιρη άφιξη στον τόπο του εγκλήματος, δε μπορώ να πω ότι υπήρξε ένας στόχος που επετεύχθη στο ακέραιο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Η σχέση μου με το χρόνο είναι μάλλον κακή και, όσο και να το προσπαθούσα, συνήθως έφτανα καθυστερημένος τουλάχιστον πέντε με δέκα λεπτά. Δεν ξέρω αν η ανεκτικότητα που επιδείκνυαν οι άλλοι απέναντί μου όσον αφορά αυτή την παράβαση οφειλόταν στην γενική παραδοχή ότι οι Έλληνες σα λαός είμαστε γενικά ασυνεπείς, άρα αυτό επεκτεινόταν και στην περίπτωσή μου, είτε ότι αυτός που περίμεναν, δηλαδή η αφεντιά μου, ήταν κάτι τόσο σημαντικό, που δεν είχε σημασία ο χρόνος που περίμεναν, με ό,τι αυτό συνεπαγόταν βέβαια για τον εγωισμό τους και την αυτοεκτίμησή τους. Αυτό πάντως που έχω να πω, είναι ότι κανείς ποτέ δεν έφυγε να με αφήσει σύξυλο λόγω στησίματος.

Τέλος πάντων, το πρώτο ραντεβού είναι πάντα αυτό που περισσότερο μου δημιουργεί προσμονή και εκνευρισμό. Τα παραδείγματα μου, που μετατρέπονται σε επιχειρήματα αν δεχτεί κανείς ότι η εμπειρία αποδεικνύει και το ποιόν του ανθρώπου, είναι συγκλονιστικά. Την πρώτη φορά που βγήκα με γκόμενο για παράδειγμα καταλήξαμε στην πλατεία Κολωνακίου, κάτω από τα δέντρα στις τέσσερις το πρωί με ένα φανερό εκνευρισμό για το ποιος θα κάνει πρώτος την κίνηση να φιλήσει τον άλλο. Στο τέλος κάναμε και οι δύο μια ξαφνική κίνηση να φιληθούμε και αυτό κατέληξε σε παρολίγον κάταγμα στη μύτη μετά από μια γερή κουτουλιά.

Μια άλλη φορά, κάποιος μου είχε δώσει το τηλέφωνό του σε ένα μπαρ. Φεύγοντας του είπα πως θα τον πάρω σίγουρα, πράγμα που, για όσους με γνωρίζουν, σημαίνει πως ο ουρανός να έρθει κάτω και η γη επάνω, εγώ θα πραγματοποιήσω την υπόσχεσή μου. Την επόμενη ημέρα, συνειδητοποίησα πως, το νούμερό του, που μου το είχε γράψει επάνω σε μια χαρτοπετσέτα και το είχα βάλει στην τσέπη μου, δεν ήταν εκεί. Όσο και να έψαξα όλα μου τα ρούχα που φορούσα την προηγουμένη, χαρτοπετσέτα με νούμερο γιοκ. Αλλά βέβαια σιγά να μη με πτοούσε αυτό. Κατέστρωσα λοιπόν ένα ολόκληρο σχέδιο. Να πάω στη δουλειά του και να τον βρω, με τη δικαιολογία ότι περνούσα τυχαία εντελώς απ' έξω. Έτσι και έκανα, και αφού με θράσσος μπήκα μέσα και τον ζήτησα, τον είδα να βγαίνει από μια πόρτα. Μετά την αρχική έκπληξή του, μού έδωσε ξανά το τηλέφωνό του και του έδωσα κι εγώ το δικό μου, έτσι για να είμαστε σίγουροι. Μερικές ώρες αργότερα χτύπησε το τηλέφωνο του σπιτιού μου. Ήταν βέβαια η δική του σειρά να με διεκδικήσει. Η πρόταση ήταν να βρεθούμε για καφέ σε λίγη ώρα. Πού να ήξερε ο άνθρωπος τι τον περίμενε.
Πρώτα-πρώτα απάντησα με το άκρως ξενερωτικό "Έχω βάλει πλυντήριο και δεν μπορώ να βγώ" (!!!). Αυτή η απάντηση, όσο εξωφρενικό και ηλίθιο και αν ακούγεται, δεν ήταν τίποτα παραπάνω από την απόλυτη αλήθεια. Είχα λοιπόν βάλει πλυντήριο και στο μυαλό μου το είχα έτσι τοποθετημένο, ώστε η λειτουργία του πλυντηρίου απαγόρευε την δική μου απουσία από το σπίτι, τουλάχιστον για όση ώρα το πλυντήριο ήταν σε λειτουργία.
Τέλος πάντων αφού με έπεισε ότι δεν πειράζει και ότι το πλυντήριο θα δουλεύει ακόμα και αν εγώ δεν είμαι εκεί για να του κάνω παρέα και να το νταντεύω, καταλήξαμε σε ένα καφέ να συζητάμε περί ανέμων και υδάτων. Μου είχε φανεί ότι είχαν περάσει πέντε ώρες από τη στιγμή που πήγαμε,ξέχασα το πλυντήριο και τη λειτουργία του, και προφανώς περνούσα πολύ ωραία. Τότε χτύπησε το κινητό μου τηλέφωνο. Ήταν η διαχειρίστρια της πολυκατοικίας, η οποία ωρυόμενη με πληροφόρησε ότι έτρεχαν νερά από το διαμέρισμά μου και μάλιστα είχαν κατέβει τη σκάλα και μπήκαν στο διαμέρισμα της από κάτω! Έφυγα σαν κυνηγημένος, αφού βέβαια πρότεινα στο καινούργιο φλερτ να έρθει μαζί μου γιατί συνέβη κάτι έκτακτο. Δεν πρέπει να φάνηκε και πολύ πιστευτό αυτό γιατί παρά το ότι ήρθε μαζί μου, η όλη στάση του ήταν κάπως σαν να φάνηκε σκηνοθετημένο. Τέλος πάντων, αφού κάναμε μια διαδρομή που μου φάνηκε αιώνας αλλά ήταν μόνο 15 λεπτά και στην οποία εγώ ονειρευόμουνα ότι θα βρω το σπίτι μου με μια μεγάλη τρύπα στο ταβάνι και τα ρούχα να κρέμονται από τους τοίχους που θα είχαν κολλήσει μετά την εκτόξευσή τους από την υποτιθέμενη έκρηξη του πλυντηρίου, τελικά φτάσαμε. Τα νερά όντως είχαν βγει από το διαμέρισμα και πέρναγαν κάτω από την πόρτα και μετά από τη σκάλα κατέβηκαν στους κάτω ορόφους φτάνοντας μέχρι το ισόγειο. Ο λόγος ήταν ότι πάνω στην πρεμούρα μου να βγω και να συναντήσω το καινούργιο μου αμόρε, είχα ξεχάσει να βάλω τη σωλήνα στην αποχέτευση με τα γνωστά αποτελέσματα.
Εκείνο το βράδυ αφού μαζέψαμε και οι δύο μαζί τα νερά από το διαμέρισμά μου, μετά πήγαμε σινεμά και η σχέση μας που ξεκίνησε εκείνη τη μέρα, κράτησε περίπου ενάμισι χρόνο.

Πριν από λίγες μέρες υπήρξε ένα καινούργιο πρώτο ραντεβού στη ζωή μου, μετά από πολύ καιρό μοναξιάς και περισυλλογής. Αυτό το πρώτο ραντεβού τα είχε όλα. Πρώτα από όλα αργοπορία δική μου (ποτέ δε θα μάθω), αμηχανία, λαχάνιασμα και ένα πρώτο φιλί. Μα πάνω από όλα είχε ελπίδα και αισιοδοξία. Ευτυχώς κύλησε χωρίς απρόοπτα εναντίον της σωματικής ακεραιότητας κανενός από τους δυο μας. Και με άφησε με μια γλυκειά γεύση, τη γεύση από την αντανάκλαση του φωτός από τη λάμψη του προσώπου μου σε δυο ξένα μάτια

«Ο Πάκορ ανέβασε το έλλειμμα από 900.000 σε 13 εκατ. ευρώ»

Από την "Ελευθεροτυπία":

Απάντηση στη συνέντευξη του καλλιτεχνικού διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Τζοβάνι Πάκορ, («Ελευθεροτυπία» 22ης Ιουνίου) έστειλε ο εκπρόσωπος της Ορχήστρας στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΛΣ, Θοδωρής Μαυρομμάτης.

Δηλώνει αγανακτισμένος υποστηρίζοντας ότι «ο κ. Πάκορ με τη συνέντευξη αυτή θέτει τον εαυτό του εκτός Λυρικής Σκηνής» και επισημαίνει «τις τεράστιες ευθύνες που βαραίνουν τον κ. Πάκορ εφόσον συμμετείχε χωρίς αντιρρήσεις στο προηγούμενο Δ.Σ., το οποίο μέσα σε δύο χρόνια ανέβασε το έλλειμμα της ΕΛΣ από περίπου 900.000 ευρώ σε περίπου 13.000.000 ευρώ ».

Αναφέρει μεταξύ άλλων:

* Οικονομικά: «Ο κ. Πάκορ κόστιζε μέχρι πρόσφατα στην ΕΛΣ πάνω από 12.000 ευρώ μηνιαίως, αφού εκτός από τις 8.500 ευρώ μισθό η ΕΛΣ του κάλυπτε ενοίκιο (1.300 ευρώ μηνιαίως), φως-νερό-τηλέφωνο, κινητό τηλέφωνο, ADSM, ασφαλιστικές εισφορές, έξοδα παράστασης, διάφορα μικροέξοδα, ενώ του παρείχε και αυτοκίνητο. Με αυτές τις παροχές ο κ. Πάκορ ουδέποτε εξέφρασε την παραμικρή αντίρρηση για τις υπερτιμημένες και πανάκριβες παραγωγές που σήμερα μνημονεύει. Ποτέ δεν εξέφρασε αντιρρήσεις όταν αφήνοντας επί 9 μήνες το ΙΚΑ απλήρωτο η ΕΛΣ σύναπτε δάνεια με τράπεζες για να πραγματοποιήσει παραγωγές. Οταν ανακοινώθηκε το τεράστιο έλλειμμα, ο κ. Πάκορ αποφάσισε να λειτουργήσει νέους τομείς με σκανδαλώδεις συμβάσεις και τεράστιο κόστος. Σύναψε συμβάσεις στα όρια του παρανόμου με τριετή διάρκεια το φθινόπωρο του 2009 και τροποποίησε τη σύμβαση του καλλιτεχνικού συμβούλου του, επεκτείνοντάς τη σε διάρκεια και μετά τη λήξη της δικής του θητείας.

»Στα μέσα του φθινοπώρου και σε μια αδιέξοδη οικονομική κατάσταση του ζητήθηκε από το Δ.Σ. η τροποποίηση του καλλιτεχνικού προγραμματισμού. Προτίμησε να λειτουργήσει με "καλλιτεχνικά κριτήρια". Ανακοίνωσε τον προγραμματισμό και δυστυχώς δεν μπόρεσε να τον υλοποιήσει. Αποτέλεσμα οι πρόσφατες παλινωδίες με ακυρώσεις και επαναλήψεις παραγωγών προκειμένου να εξασφαλιστεί η μισθοδοσία των εργαζομένων».

* Ακροπόλ: «Ο κ. Πάκορ για την καλλιτεχνική περίοδο 2009-2010 είχε προγραμματίσει για το θέατρο "Ακροπόλ", για την οπερέτα και την παιδική σκηνή, διάρκεια από Δεκέμβριο έως Φεβρουάριο. Η παράταση μέχρι και τέλος Απριλίου έγινε ύστερα από πιέσεις των εργαζομένων και του Δ.Σ.

Στις διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη του "Ακροπόλ" δεν μετείχε ο κ. Πάκορ, αλλά ο πρόεδρος του Δ.Σ. κ. Νίκος Μουρκογιάννης. Το τελικό ποσόν της διαπραγμάτευσης ήταν 350.000 ευρώ ετησίως. Δεν ήταν μόνο αυτός ο λόγος που βάρυνε στην απόφαση της μη ανανέωσης της σύμβασης, αφού υπήρχε και αρνητική εισήγηση της επιτροπής ανασυγκρότησης. Για την καλλιτεχνική περίοδο 2008-2009 τα έσοδα από το Ακροπόλ ήταν 1.123.456, ενώ τα έξοδα ήταν 2.540.551 ευρώ. Συνεπώς, ο κ. Πάκορ δίδει αναληθή στοιχεία.

Το Δ.Σ. δεν πήρε απόφαση για κλείσιμο της οπερέτας και της παιδικής σκηνής. Οι σκηνές αυτές απασχολούσαν 150 εργαζομένους με εξάμηνες συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Ο στόχος, λόγω οικονομικής δυσχέρειας, είναι να στελεχωθούν από το μόνιμο δυναμικό της ΕΛΣ και να ενταχθούν στον προγραμματισμό της κεντρικής σκηνής».

* Ακύρωση περιοδείας στο Βισμπάντεν: «Για να πραγματοποιηθεί θα έπρεπε να δεσμευτεί μεγάλο μέρος της μισθοδοσίας των εργαζομένων».

* Ακύρωση συμπαραγωγής με Ελληνικό Φεστιβάλ: «Αλλη μια υπερτιμημένη παραγωγή με κόστος που θα πλησίαζε το 1.000.000 ευρώ ευτυχώς απεφεύχθη. Η "Νόρμα" δεν ξεπέρασε μαζί με το διαφημιστικό κόστος τα 350.000 ευρώ. Τον Μάιο του 2009 η ΕΛΣ είχε από την παραγωγή της "Αΐντα" στο Ηρώδειο έλλειμμα 150.770 ευρώ, ενώ φέτος από την παραγωγή της "Νόρμα" κέρδος 580.000 ευρώ».

* Μη ανανέωση σύμβασης του Δημήτρη Τηλιακού: «Βαραίνει αποκλειστικά τον κ. Πάκορ. Στο Δ.Σ. ουδέποτε τέθηκε θέμα ανανέωσης ή μη της συγκεκριμένης σύμβασης. Οσον αφορά τη σύμβαση της διοικητικής υπαλλήλου, η σχετική πρόταση τέθηκε με κοινή εισήγηση του ιδίου του κ. Πάκορ και του προέδρου και ενώ ο υπογράφων διαφώνησε έντονα και μειοψήφησε, ο ίδιος δεν εξέφρασε έναντι αυτών των αντιρρήσεων την παραμικρή αντίθεση». *

-------------------------------------------------------------------------------------
Είναι εξίσου εντυπωσιακά αυτά που αποκαλύπτει ο κύριος Μαυρομμάτης, μέλος του Δ.Σ. της Λυρικής Σκηνής. Οι καταγγλίες είναι βαρύνουσας σημασίας καθότι ο κύριος Μαυρομμάτης είναι σε θέση να γνωρίζει εκ των έσω την κατάσταση μια και ήταν και μέλος του προηγούμενου Δ.Σ. το οποίο σημειωτεόν πρέπει να είχε εγκρίνει και τις υψηλότατες αμοιβές του κυρίου Πάκορ. Και είναι και εντυπωσιακό μια και σαν αρχηγός κόμματος, μού έρχεται στο μυαλό ο Ανδρέας Παπανδρέου που κάθε τόσο κατέβαζε από το τρένο όσους του πήγαιναν κόντρα, προαναγγέλει την απόλυση του κυρίου Πάκορ από το πόστο του καλλιτεχνικού διευθυντή.

Είναι αλήθεια ότι ο κύριος Πάκορ στη διάρκεια της θητείας του έκανε πολύ λίγες παρεμβάσεις στην κατάσταση που επικρατούσε στην ΕΛΣ. Αντικατέστησε το μακαρίτη Στέφανο Λαζαρίδη και όταν ανέλαβε ήταν κάτι σαν βοηθός, στην πραγματικότητα το καλλιτεχνικό άλλοθι του Οδυσσέα Κυριακόπουλου, πρώην προέδρου του ΣΕΒ και εκείνη την εποχή προέδρου του Δ.Σ. της ΕΛΣ. Ο Κυριακόπουλος ήταν ο ισχυρός άνδρας της ΕΛΣ και αυτός που έπαιρνε τις αποφάσεις που αφορούσαν θέματα προϋπολογισμού, την ενοικίαση των πανάκριβων νέων γραφείων στην Πανεπιστημίου για παράδειγμα. Ο κύριος Πάκορ έδινε την εντύπωση ενός ανθρώπου που απλά διεκπεραιώνει. Μέχρι την προχθεσινή συνέντευξη η οποία όπως ήταν αναμενόμενο επέσειρε την μήνιν του προέδρου του Δ.Σ. του σωματείου των μουσικών της ορχήστρας και μέλους εξ οφίτσιο του Δ.Σ. της Λυρικής.

Υ.Γ. Τα καλλιτεχνικά κριτήρια ο κύριος Μαυρομμάτης τα βάζει σε εισαγωγικά. Ας μην ξεχνάμε και το παρελθόν του. Διαβάστε και εδώ και εδώ και εδώ. Έτσι για να μην ξεχνιόμαστε...

«Το Δ.Σ. της Λυρικής είναι επικίνδυνο για το θέατρο»

Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Τζοβάνι Πάκορ, είναι ο μόνος που δεν έχει μιλήσει αυτή την κρίσιμη για το θέατρο περίοδο. Αν και είδε το έργο του να ακυρώνεται από τη μία μέρα στην άλλη, αποφάσισε συνειδητά να μην αντιδράσει μέχρι να δει τι μέτρα θα έπαιρνε το νέο διοικητικό συμβούλιο. Σήμερα με βεβαιότητα υποστηρίζει ότι οι «επιλογές τους είναι επικίνδυνες για το θέατρο».


Συγκεκριμένα τρεις αποφάσεις του νέου Δ.Σ. θεωρεί λανθασμένες και αδικαιολόγητες. Το κλείσιμο του θεάτρου «Ακροπόλ», τη ματαίωση της συμπαραγωγής της ΕΛΣ με το Ελληνικό Φεστιβάλ για μια άλλη όμως «Νόρμα» από αυτή που ανέβηκε στο Ηρώδειο και την ακύρωση της περιοδείας στο Φεστιβάλ του Βισμπάντεν στη Γερμανία.

«Το "Ακροπόλ" κοστίζει στην ΕΛΣ περίπου 250.000 ευρώ το χρόνο» εξηγεί. «Αν το ζητούμενο είναι ένα φτηνό θέατρο, τέτοιο είναι το "Ακροπόλ". Εκανα διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη του και για τη νέα σεζόν μάς το νοίκιαζε στη μισή τιμή. Από 535.000 ευρώ στις 250.000 ευρώ το χρόνο. Φέτος, με το "Μικρόβιο της Αγάπης" του Κώστα Γιαννίδη είχαμε εισπράξεις από εισιτήρια ένα εκατομμύριο ευρώ, για την ακρίβεια 998.000. Το κόστος της παραγωγής ήταν 1.030.000 ευρώ. Και μιλάμε για εκατοντάδες παραστάσεις κάθε μέρα για όλους τους κατοίκους της Αττικής. Ηταν μια λάθος απόφαση, 100%. Και κανένας δεν με ρώτησε...»

Εχει όντως ευρύ κοινό το «Ακροπόλ», αλλά επικερδές δεν είναι. «Θέατρο χωρίς επιχορήγηση, κρατική ή ιδιωτική, δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο» απαντά. «Εκτός από την Arena di Verona, που είναι μοναδική στο είδος της». Από εκεί άλλωστε ήρθε στην Αθήνα ο 53χρονος Τζοβάνι Πάκορ πριν από δυόμισι χρόνια. Από το 2002 κατείχε τη θέση του καλλιτεχνικού συντονιστή. Ο διάσημος θεσμός για τις 50 παραστάσεις που δίνει κάθε καλοκαίρι «κόβει» κάθε μέρα κατά μέσο όρο 11.000 εισιτήρια, τα οποία αποφέρουν ημερησίως 550.000 ευρώ, ήτοι 26 εκατ. ευρώ τη θερινή σεζόν!

Αντίθετα, «σε ένα θέατρο όπως το "Ολύμπια", με 700 θέσεις, είναι αδύνατον η παραγωγή να είναι κερδοφόρα» λέει ο Τζοβάνι Πάκορ. Και ρίχνει το γάντι στους πολιτικούς. «Ενας οργανισμός, όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή, είναι σαν την Εθνική Αμυνα. Δεν φέρνει χρήματα. Είναι εθνική περιουσία και όχι υπερβολή...»

Εντονα δυσαρεστημένος είναι και με την απόφαση του Δ.Σ. της ΕΛΣ να ακυρώσει τη συμπαραγωγή με το Ελληνικό Φεστιβάλ. «Με τον Γιώργο Λούκο καταλήξαμε από κοινού στη "Νόρμα" με σκηνοθέτη τον Γιάννη Κόκκο. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Λυρικής το Ελληνικό Φεστιβάλ θα πλήρωνε το 50% της παραγωγής και θα αναλάμβανε και τη διαφήμισή της. Με τη "Νόρμα" που παρουσιάσαμε στο Ηρώδειο το φεστιβάλ δεν ασχολήθηκε καθόλου».

Η συμφωνία προέβλεπε και άλλο καστ. Γιατί δεν αντέδρασε ως ο καθ' ύλην αρμόδιος καλλιτεχνικός διευθυντής; «Μου ανακοινώθηκε η απόφαση ξαφνικά τον Μάιο. Η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Περίμενα να δω τι θ' ακολουθήσει...» Και, σύμφωνα με τον ίδιο, ακολούθησαν χειρότερα. «Είμαι πια βέβαιος ότι οι επιλογές τους είναι επικίνδυνες για το θέατρο. Γιατί; Μειώνουμε τους εργαζόμενους, στέλνουμε σπίτι τους καλύτερους επαγγελματίες που το θέατρο έχει ανάγκη. Δεν ανανεώσαμε τη σύμβαση του Δημήτρη Τηλιακού, ενός διεθνή βαρύτονου που τραγουδάει στα μεγαλύτερα θέατρα της Ευρώπης. Αυτό είναι πολύ κακό για τη Λυρική. Με τέτοια τακτική δεν μπορούμε να τη σώσουμε. Και την ώρα που εγώ στέλνω στο σπίτι 20 άτομα, μου ζητάνε να υπογράψω νέο, υψηλότατο, συμβόλαιο για μία διοικητική υπάλληλο. Και μάλιστα πιεστικά».

Αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των καταγγελιών του. «Αν υπογράψω αυτή τη σύμβαση, δεν θα μπορώ να μπω μέσα στο θέατρο». Αλλά και τώρα δεν περνάει καλύτερα. Υποστηρίζει ότι από την πρώτη μέρα που ήρθε το νέο Δ.Σ. δεν «πληρώνουμε τίποτα. Ούτε τα χρέη μας ούτε τους καλλιτέχνες. Χρωστάμε ακόμη στους καλλιτέχνες (ερμηνευτές, σκηνοθέτες κ.λπ.) της "Κακοφυλαγμένης κόρης", της "Αριάδνης στη Νάξο", του "Ριγκολέτο", της "Τραβιάτα", του "Γκαλά του Μπαλέτου" στο Μέγαρο και της φετινής "Μποέμ". Κάθε μέρα δέχομαι 20 τηλεφωνήματα... Και ακόμη δεν ξενοικιάσαμε τα πανάκριβα γραφεία μας...»

Τον περασμένο Νοέμβριο αντιμετωπίσατε μεγάλο οικονομικό πρόβλημα και μόνος σας αποφασίσατε τη ματαίωση του «Χορού των Μεταμφιεσμένων» στο Μέγαρο. Δεν έπρεπε να ληφθούν από τότε κάποια μέτρα;

«Ηταν η πρώτη φορά που θα κάναμε αληθινή συμπαραγωγή με το Μέγαρο. Μία από τις τελευταίες συναντήσεις του αείμνηστου Χρήστου Λαμπράκη ήταν μαζί μου, παρουσία του Νίκου Τσούχλου. Συναποφασίσαμε ότι τα επόμενα τρία χρόνια θα κάνουμε με το Μέγαρο συμπαραγωγές και εννοούμε αληθινές συμπαραγωγές, 50-50%. Εχω κρατήσει μάλιστα το χειρόγραφο σημείωμά του, στο οποίο έγραψε ποιες όπερες πρότεινε. Ηθελε τις "Χορό των Μεταμφιεσμένων", "Λουτσία ντι Λαμερμούρ", "Σαμψών και Δαλιδά" κ.ά. Στη Λυρική όμως μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου δεν είχαμε κάνει τίποτα. Οταν έχεις σκηνοθέτη τον Ούγκο ντε Ανα και δεν έχεις χρήματα να αγοράσεις ξύλα, υφάσματα, χρώματα, αντιλαμβάνεστε... Είχα υποχρέωση να ενημερώσω σε εύλογο χρονικό διάστημα το Μέγαρο. Σε ένα μόνο μήνα "Χορό των Μεταμφιεσμένων" δεν φτιάχνει και ο ικανότερος άνθρωπος στον κόσμο».

Τι είχατε σκεφτεί; Πως θα συνεχίζατε;

«Δεν υπάρχει πουθενά θέατρο με 17 εκατ. ευρώ επιχορήγηση το χρόνο. Δεν είμαστε Παρίσι, ούτε Βιέννη, αλλά με αυτά τα χρήματα δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Μόνο επαρχιακά θέατρα μπορούν να τα βγάλουν πέρα με αυτό το ποσό. Αλλά μιλάμε για την Εθνική Λυρική Σκηνή, τη μοναδική όπερα της χώρας. Αν επιλέξουμε τις φτηνές παραγωγές, ο κόσμος θα χάσει σύντομα το ενδιαφέρον του. Με 24 εκατ. ευρώ η Λυρική μπορεί να δουλέψει πολύ καλά με προαπαιτούμενο μια σωστή διοίκηση. Δεν αντέχει βέβαια παραγωγές όπως ο "Ταγχόιζερ" ή οι "Πουριτανοί" του ενός εκατομμυρίου ευρώ».



Ναι στην αξιολόγηση των καλλιτεχνών, αλλά με όρια

«Για πρώτη φορά στην ιστορία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής «έκλεισα» τρεις παραστάσεις στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βισμπάντεν.
Θα παρουσιάζαμε δύο βραδιές "Μποέμ" και την τρίτη "Αριάδνη στη Νάξο". Ηταν 100% πληρωμένη όλη η περιοδεία. Δεν κόστιζε τίποτα και ήταν εξαιρετική διαφήμιση για τη Λυρική. Την ακύρωσαν τελευταία στιγμή κι ενώ οι Γερμανοί είχαν ήδη τυπώσει προγράμματα και αφίσες. Ευτυχώς δεν μας έκαναν μήνυση. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την ακύρωση. Το καλό όνομα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ήταν δουλειά για μένα...».

Παρ' όλα αυτά ο Τζοβάνι Πάκορ ετοιμάζει τον προγραμματισμό των επόμενων δύο χρόνων και το οργανόγραμμα -θα τα παραδώσει στις 25 Ιουλίου.

Ο νέος προγραμματισμός θα μετατρέπει την ΕΛΣ σε λαϊκή όπερα, όπως ανακοίνωσε ο νέος πρόεδρος Νίκος Μουρκογιάννης;

«Οι λαϊκές όπερες (popular operas) που πουλάνε εισιτήρια δεν ξεπερνούν τις 10. Υστερα από δύο χρόνια εξαντλούνται και θα πρέπει να ξαναρχίσουμε από την αρχή. Η "Μποέμ", που παρουσιάσαμε φέτος για τρίτη χρονιά, είχε μεν κόσμο αλλά δεν ήταν sold out. Το σημαντικότερο για μένα είναι η εκπαίδευση, τόσο των καλλιτεχνών όσο και του κοινού».

Μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό ένα θέατρο 750 ατόμων που το δυναμικό του δεν έχει αξιολογηθεί ή δεν δέχεται να αξιολογηθεί;

(Δυσκολεύεται να απαντήσει). «Παντού σε όλο τον κόσμο συναντάς στα θέατρα άτομα με λιγότερες ικανότητες. Με το οργανόγραμμα θα προσπαθήσω να κάνω κάτι προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά έχετε υπόψη ότι τους αορίστου χρόνου εργαζόμενους δεν μπορώ να τους πειράξω».

Πόσες θέσεις προβλέπετε;

«Λίγο πάνω από 600. Αυτό πρέπει να είναι το νούμερο όταν μιλάμε για μπαλέτο, όπερα, οπερέτα, παιδικό, παραστάσεις στο Μέγαρο, Ηρώδειο... Δεν νομίζω ότι είμαστε πολλοί. Πρέπει να προετοιμαστούμε για τη μεταφορά στο καινούργιο κτίριο. Πέρυσι είχαμε φτάσει τους 835. Αυτό το νούμερο είναι πολύ μεγάλο».

Λένε ότι είστε καλός με τους εργαζόμενους και τα σωματεία.

«Δεν είμαι καλός. Είμαι σωστός. Καταλαβαινόμαστε μεταξύ μας με το που θα συναντηθούμε. Είμαστε σαν τα σκυλάκια. Μυρίζουμε πότε ο άλλος κάνει παιχνίδια και πότε είναι ειλικρινής».

Ο κύριος Πάκορ λοιπόν αποφάσισε να μιλήσει γι αυτά που συμβαίνουν στο μοναδικό λυρικό θέατρο της Ελλάδας. Και από όσα λέει φαίνεται ότι συμβαίνουν τέρατα και σημεία! Πώς αλλιώς να κρίνει κανείς την απόλυση ενός πρωτοκλασσάτου Έλληνα βαρυτόνου με διεθνή καριέρα, του Δημήτρη Τηλιακού (και μάλιστα θα προσθέσω εδώ ότι η απόλυσή του ανακοινώθηκε στον ίδιο με τρόπο απαξιωτικό), ενώ προτίθενται να ανανεώσουν τη σύμβαση διοικητικής υπαλλήλου με παχυλό μισθό και μάλιστα από όσα λέει ο κύριος Πάκορ πιέζουν τον ίδιο να υπογράψει τη σύμβασή της; Ή το κλείσιμο του Ακροπόλ, τη στιγμή που μόνο αυτό από όλες τις σκηνές της ΕΛΣ ήταν κερδοφόρο;

Είναι πασιφανές ότι αυτή η διοίκηση που έχει έρθει στο θέατρο εδώ και μερικούς μήνες, και κυρίως ο πρόεδρος του Δ.Σ. κύριος Μουρκογιάννης, έχουν μοναδικό σκοπό το ξήλωμα του θεάτρου. Πώς αλλιώς να χαρακτηρίσει κανείς την ακύρωση την τελευταία στιγμή της προγραμματισμένης παράστασης στο Wiesbaden της Γερμανίας με όλα μάλιστα τα έξοδα πληρωμένα; (!!!) Είναι ή δεν είναι παράλογη αυτή η κίνηση; Και τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στην αξιοπιστία του θεάτρου στη διεθνή αγορά τόσο όσον αφορά μελλοντικές συμπαραγωγές όσο και τη δυνατότητα μετάκλησης σημαντικών καλλιτεχνών, μια και είναι γνωστό ότι όλες οι κακές ειδήσεις διαδίδονται με ταχύτητα αστραπής και πολύ περισσότερο οι παράγοντες της όπερας παγκοσμίως επικοινωνούν μεταξύ τους και γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει διεθνώς;

Μάλλον όλα αυτά δεν ενδιαφέρουν τον κύριο πρόεδρο του Δ.Σ. ο οποίος παρεμπιπτόντως δεν είναι καλλιτέχνης ο ίδιος και έτσι έχει μειωμένες ευαισθησίες, ή και καθόλου, επί των καλλιτεχνικών θεμάτων, όπως το ίδιο συμβαίνει από ό,τι φαίνεται και με τον υπουργό που τον διόρισε, τον κύριο Γερουλάνο, που τους μήνες που είναι στον υπουργικό θώκο το έργο που έχει να παρουσιάσει είναι μηδαμινό. Γι αυτούς λοιπόν οι καλλιτεχνικοί οργανισμοί όπως η Λυρική Σκηνή είναι οργανισμοί που θα πρέπει να λειτουργούν με βάση το κέρδος και μόνο, και αν δε φέρνουν λεφτά θα πρέπει να κλείνουν.
Σύμφωνα βέβαια με αυτή τη λογική δε θα υπήρχε κανένας καλλιτεχνικός οργανισμός σε αυτή τη χώρα, αλλά και πουθενά σε όλη την Ευρώπη μια και η Τέχνη είναι παντού επιχορηγούμενη.

Στην περίπτωση της ΕΛΣ όμως ο κύριος Μουρκογιάννης δεν ακολουθεί ούτε αυτόν τον κανόνα, μια και το Ακροπόλ που είναι κερδοφόρο είναι το πρώτο που έκλεισε παρά το ότι όπως λέει ο κύριος Πάκορ, ο ιδιοκτήτης του θεάτρου κύριος Παρίσης προσφέρθηκε να μειώσει το νοίκι του θεάτρου στο μισό, δηλαδή 250.000 ευρώ το χρόνο. Ο κύριος πρόεδρος αγνόησε αυτή την προσφορά. Γιατί άραγε; Μήπως γιατί αυτό που πραγματικά διακυβευόταν ήταν η πάση θυσία απόλυση των διακοσίων περίπου εργαζομένων στο συγκεκριμένο θέατρο και όχι απαραίτητα η εξοικονόμηση χρημάτων από το νοίκι που ήταν δήθεν υψηλό;